movie info: DIV3 640x352 23.976fps 1.3 GB /SubEdit b.3946 (http://subedit.prv.pl)/
www.NapiProjekt.pl - nowa jakoœæ napisów. Napisy zosta³y specjalnie dopasowane do Twojej wersji filmu.
W czerwcu 1863 roku, po przesz³o dwóch latach krwawych walk,
armia Konfederacji z Pó³nocnej Wirginii pod dowództwem Roberta E. Lee...
przekracza niezauwa¿ona Potomac, wkraczaj¹c na terytorium Unii.
Armia liczy 70000 ¿o³nierzy.
Poruszaj¹ siê wolno za górami Blue Ridge,
które maskuj¹ ich ruchy.
Ich celem jest wyci¹gniêcie wojsk Unii na otwarte pole...
i rozbicie ich.
Pod koniec czerwca wojska Unii w sile 80000 ¿o³nierzy...
zawracaj¹ znad granicy z Wirgini¹ i zaczynaj¹ poœcig w¹skimi dró¿kami...
stanu Maryland, a potem Pensylwanii.
Genera³ Lee wie, ¿e rz¹d Po³udnia przygotowa³ list,
w którym proponuje zawarcie pokoju.
Ma on siê znale¿æ na biurku prezydenta Abrahama Lincolna...
dzieñ po tym, jak wojska Unii zostan¹ rozbite przez genera³a Lee...
gdzieœ na pó³noc od Waszyngtonu.
WTOREK, 30 CZERWCA 1863 ROKU
TRZECI ROK WOJNY
Kawaleria federalna. Dwie brygady.
GRANICA MARYLANDU Z PENSYLWANI¥
- Dok¹d to, przyjacielu? - Do genera³a Longstreeta.
Sk¹d wiesz, ¿e tu jest?
Genera³ Lee kwateruje niedaleko st¹d.
A tam, gdzie on, tam i Longstreet.
- ZaprowadŸcie mnie do niego. To pilne. - Powiem tak, nieznajomy.
Nie nosisz munduru, a chcesz min¹æ mój posterunek.
Zaprowadzê ciê do genera³a, ale jeœli nikt ciê tam nie zna,
bêdziemy musieli ciê powiesiæ.
Generale.
Przepraszam, generale. Harrison wróci³.
- Harrison? - Tak.
Ten zwiadowca.
Pomyœla³em, ¿e bêdzie pan chcia³ o tym wiedzieæ natychmiast.
Czeka na zewn¹trz.
K³aniam siê, generale.
Pewnie siê pan mnie nie spodziewa³.
Zap³aci³em ci w z³ocie trzy tygodnie temu. Co masz dla mnie?
Pewnie nie ma pan wiêcej takich cygar.
Nie ma to jak tytoñ z po³udnia.
Czego siê dowiedzia³eœ?
Znam pozycje armii Jankesów. S¹ kilka mil st¹d.
Idzie tu ca³a armia Jankesów. Siedem korpusów.
Kilka mil st¹d?
Tak. Dwie brygady kawalerii...
dwie, cztery godziny drogi.
A za nimi siedem korpusów.
Mogê to zaznaczyæ na mapie, jeœli pan chce. Razem bêdzie 80000 ludzi.
Ca³e siedem korpusów.
Nie wiedzia³ pan o tym, generale?
Nie wiedzia³ pan, ¿e tu id¹.
Inaczej nie rozci¹gn¹³by pan tak swoich wojsk.
Sk¹d wiesz, ¿e je rozci¹gn¹³em?
Generale, znam siê na swoim fachu.
Za pozwoleniem, generale, jeœli jest tak, jak on mówi,
dlaczego nic o tym nie s³yszeliœmy?
Genera³ Stuart jest w okolicy. Na pewno by nam o tym doniós³.
- Co wiesz o generale Stuarcie? - Jest w okolicy.
Kieruje siê na pó³noc, zyskuje rozg³os.
Na razie robi trochê szumu, nic wiêcej.
Gdyby armia federalna porusza³a siê tak szybko, jak mówisz,
- to genera³ Stuart... - Pos³uchaj.
Podszed³em do ca³ej armii Jankesów dos³ownie na kilka kroków.
Min¹³em wasz posterunek.
Nara¿a³em w³asne ¿ycie.
Nie wiem, co robi Jeb Stuart.
Nie obchodzi mnie to. Ja robiê swoje.
Jedzie tu kawaleria Jankesów, jest ich jak mrówek,
nieca³e dwie godziny jazdy st¹d.
Klnê siê na Boga, ¿e to prawda!
- Majorze Sorrel. - Tak, generale.
Proszê siê udaæ do kwatery genera³a Lee i powiadomiæ go o tym.
Tak jest.
- Kapitanie Goree. - Tak, generale.
Dajcie temu cz³owiekowi namiot.
I cygaro.
Generale.
Mówi, ¿e pierwszy oddzia³ jest tu, razem z Trzecim Korpusem,
a za nimi Szósty Korpus...
wspierany przez kolumnê kawalerii federalnej.
Razem siedem korpusów.
Pierwszy i Jedenasty s¹ nad Taneytown.
Na wschodzie s¹ kolejne oddzia³y kawalerii.
Razem mo¿e ich byæ 100000.
Wierzysz temu Harrisonowi?
Nie mam wyboru. Pamiêta go pan? To ten aktor z Missisipi.
Aktor? Polegamy na s³owie aktora?
Nie mamy wyjœcia.
Gdyby coœ siê dzia³o, genera³ Stuart da³by nam znaæ.
Nie zatrzyma³by takich wieœci dla siebie.
Jeszcze jedno. Hooker nie jest ju¿ dowódc¹.
Zast¹pi³ go George Meade. Harrison przeczyta³ o tym w gazecie.
George Meade z Pensylwanii.
Meade nie dzia³a pochopnie.
Minie trochê czasu, zanim siê wdro¿y.
Mo¿e powinniœmy dzia³aæ szybko.
To mo¿e byæ dla nas szansa.
Tak.
Nie ma co zwlekaæ.
Powinniœmy skoncentrowaæ nasze si³y tutaj.
Tu schodz¹ siê wszystkie drogi. Na wschód od prze³êczy.
- To skrzy¿owanie odegra istotn¹ rolê. - Tak.
Nie mam okularów. Jak siê nazywa to miasto?
Gettysburg.
Dobrze.
NIEDALEKO UNION MILLS, MARYLAND
Wiadomoœæ dla pu³kownika Chamberlaina.
40 KM OD GETTYSBURGA
Pu³kowniku. Wstawaj.
Przepraszam, ale mamy ma³y problem.
Chcesz wiedzieæ jaki?
ObudŸ siê, pu³kowniku.
Idzie tu ca³a kompania.
Prosto do nas. Dam ci chwilê, byœ siê obudzi³, ale mamy tu niez³y ambaras.
Idzie do nas 120 ludzi. Musimy ich ugoœciæ.
Co?
Powinni tu byæ lada chwila.
- Kto? - Buntownicy.
Buntownicy, pu³kowniku.
120 ludzi z Drugiego Pu³ku Maine, który zosta³ rozwi¹zany.
120 buntowników?
Tak.
To by³o tak. ¯o³nierzom Drugiego Pu³ku Maine...
skoñczy³ siê dwuletni okres s³u¿by.
Odes³ano do domów wszystkich prócz 120 nieszczêœników,
którzy zobowi¹zali siê s³u¿yæ trzy lata.
Ca³e trzy lata.
Maj¹ wiêc przed sob¹ jeszcze rok s³u¿by.
Problem w tym, ¿e podpisuj¹c dokumenty myœleli, i¿ bêd¹ walczyæ...
tylko z Drugim Pu³kiem Maine.
Dlatego...
odeszli.
Z³o¿yli broñ. 120 ludzi.
- Dobrze siê czujesz, pu³kowniku? - Tak.
Chodzi o to, ¿e nie chc¹ ju¿ walczyæ.
Nie mo¿na odes³aæ ich do domów. Nikt nie wie, co z nimi zrobiæ.
W koñcu pomyœleli o nas,
gdy¿ jesteœmy jedynym pu³kiem z Maine w Pi¹tym Korpusie.
Dlatego zostali przydzieleni do nas.
Tak.
Mam tu wiadomoœæ od naszego nowego dowódcy.
Genera³a George'a Meade'a.
Nie inaczej.
Genera³ naszego korpusu...
zosta³ awansowany na dowódcê ca³ej armii.
To ostatni, jeœli nad¹¿asz, tak szybko siê zmieniaj¹.
Pisze, ¿e buntownicy maj¹ do nas do³¹czyæ dziœ rano.
"A jeœli odmówi¹ wykonania rozkazu, mo¿e ich pan rozstrzelaæ".
- Rozstrzelaæ? - Tak.
¯o³nierzy z Maine?
"Upowa¿niam pana do zastrzelenia ka¿dego, kto odmówi wykonania rozkazu".
Czy wszyscy oni s¹ z Maine?
Tak. Sami dorodni ch³opcy.
Myœla³em, ¿e bunt zdarza siê tylko na statku.
Wyruszymy o wschodzie s³oñca.
To dobra pora.
Zawsze lubi³em tê porê, przed samym œwitem.
Kiedy siê to wszystko skoñczy, bêdzie mi tego brakowaæ.
Generale?
Nie mia³em na myœli wojny.
Teraz wszystko w rêkach Boga.
Do widzenia, generale.
Do widzenia.
Generale.
Obudziæ ludzi? Kazaæ im przygotowaæ siê do wymarszu?
Nie, Moxley.
Niech jeszcze poœpi¹. Przyda im siê trochê snu.
Tak jest.
WiêŸniowie, w szeregu zbiórka!
Ilu ludzi mamy w 20. Pu³ku Maine?
Bêdzie z 250, pu³kowniku, razem z oficerami.
Jak, do licha, mamy upilnowaæ 120 ludzi?
Pu³kowniku, zapowiada siê upalny dzieñ.
Upa³ da³ ci siê ju¿ we znaki. Lepiej wsi¹dŸ dzisiaj na konia,
którego opatrznoœæ zes³a³a, zamiast maszerowaæ w tym kurzu.
Ty szed³eœ pieszo.
Mój drogi, gdy ja by³em w piechocie, ty by³eœ jeszcze w szkole.
Po przejœciu kilku tysiêcy mil cz³owiek siê hartuje.
Dzieñ dobry, Lawrence.
Jak siê czujesz? Wygl¹dasz na zmêczonego.
Do diab³a, Tom. Nie mów do mnie Lawrence.
To nie ma sensu.
Przystawiaæ ¿o³nierzowi broñ do skroni, by walczy³.
Oddzia³, w ty³ zwrot.
Oddzia³, bacznoœæ!
S³yszeliœcie, co kapitan powiedzia³. Bacznoœæ!
Stra¿e, ka¿cie im wstaæ!
Szukam dowódcy 20. Pu³ku Maine.
Stoi przed tob¹.
- To on. - Ty jesteœ Chamberlain?
Dla ciebie pu³kownik Chamberlain.
Kapitan Brewer.
118. Pu³k Pensylwanii.
Jeœli ty jesteœ dowódc¹, przekazujê ci tych wiêŸniów.
Chêtnie siê ich pozbêdê.
Tak siê oci¹gali, ¿e musia³em popêdzaæ ich bagnetem.
Musisz pokwitowaæ ich odbiór.
Podpisz, poruczniku.
Mo¿esz odejœæ, kapitanie.
Masz prawo u¿yæ wszelkich œrodków przymusu.
Chcesz ich rozstrzelaæ,
œmia³o.
Nikt nic nie powie.
Powiedzia³em, ¿e mo¿esz odejœæ, kapitanie.
Mo¿ecie odejœæ. Nie bêdziemy potrzebowali stra¿ników.
Nazywam siê Chamberlain. Dowodzê 20. Pu³kiem Maine.
Kiedy ostatni raz coœ jedliœcie?
Próbuj¹ nas z³amaæ g³odem.
Jeszcze nas nie z³amali.
Dowiedzia³em siê o waszym przybyciu dos³ownie chwilê temu.
Ka¿ê kucharzowi coœ przyrz¹dziæ.
Miêso mo¿e byæ niedogotowane, ale nie ma czasu.
Czeka nas dziœ daleka droga. Pójdziecie z nami, wiêc dobrze podjedzcie.
Si¹dŸcie wœród tych drzew. Sier¿ancie Tozier, zajmij siê nimi.
Tak jest.
Udajcie siê teraz na posi³ek. Potem do was przyjdê i wys³ucham.
Pu³kowniku, chcieliœmy z³o¿yæ skargê.
Zosta³em wybrany, by mówiæ w ich imieniu.
Dobrze. ChodŸ ze mn¹.
Reszta niech idzie jeœæ. Nied³ugo wyruszamy.
Dobrze, wszyscy powstañ.
- Bo¿e, Lawrence. - Nie mów do mnie Lawrence.
- Id¹? - Tak.
Naprzód marsz.
Jak siê nazywasz?
Nie jestem w nastroju do uprzejmoœci, pu³kowniku.
Rozumiem. Zazwyczaj nie jestem taki poufa³y.
Obj¹³em dowództwo nad tym pu³kiem zaledwie kilka dni temu.
Ktoœ powinien przedstawiæ ci moich... naszych ludzi.
Podobno trzymaj¹ was, bo zobowi¹zaliœcie siê s³u¿yæ trzy lata.
Przepraszam. Napijesz siê kawy?
Na pewno?
- Usi¹dŸ, panie... - Bucklin.
Joseph Bucklin.
Proszê pos³uchaæ, pu³kowniku. Uczestniczy³em w 11 potyczkach.
W ilu pan uczestniczy³?
Nie w a¿ tak wielu.
Nie chodzi o ten dodatkowy rok.
Ods³u¿y³em swoje. Ka¿dy z nas.
To œwietni ¿o³nierze. Nie zas³u¿yli na takie traktowanie.
Proszê spojrzeæ.
Kula przesz³a na wylot.
Przyby³ kurier.
Jestem zmêczony, pu³kowniku.
Rozumie pan? Mam doœæ.
Mam doœæ tej armii, tych oficerów... Mam doœæ Hookera i tego idioty Meade'a.
Wszystkich tych durnych tchórzów o wielkich brzuchach.
Nie umieliby dowodziæ czyszczeniem latryn.
Nie umieliby wylaæ siuœków z buta, nawet gdyby im daæ instrukcje.
Mam doœæ.
Jesteœmy dobrymi ¿o³nierzami, mieliœmy w³asny pu³k.
A ci debile traktowali nas jak byd³o albo jeszcze gorzej.
Nie wygramy tej wojny.
Nie wygramy jej przez tych pó³g³ówków z West Point.
Pieprzeni panowie! Wielcy oficerzy!
Kurier czeka, pu³kowniku.
Nie odchodŸ.
Pu³kowniku Chamberlain.
Pu³kownik Vincent zawiadamia, ¿e Pi¹ty Korpus wyrusza.
Pañski pu³k ma iœæ jako pierwszy.
20. Pu³k Maine idzie na pierwsz¹ liniê. Macie wys³aæ zwiadowców i flankierów.
- Flankierów? - Tak.
Zrozumia³em. Pozdrów ode mnie pu³kownika.
Kapitanie Clark, s³ysza³ pan. Postaw pu³k na nogi.
Daæ sygna³ do wymarszu. Zwijamy obóz.
IdŸ lepiej coœ zjeœæ. Przyda ci siê.
Zaraz do was przyjdê.
Ludzie z 2. Pu³ku Maine jedz¹, Lawrence.
Nie mów do mnie Lawrence.
Do diab³a, Lawrence. Jestem twoim bratem.
Uwa¿aj, jak siê do mnie zwracasz przy ¿o³nierzach.
Jesteœmy braæmi, mo¿e wygl¹daæ, ¿e ciê faworyzujê.
Genera³ Meade mianowa³ adiutantem swego syna.
To co innego. Genera³om wolno wszystko.
Genera³ na polu bitwy jest Bogiem.
Co zamierzasz z nimi zrobiæ? Pu³kowniku?
Jeœli ich rozstrzelasz, nie bêdziesz mia³ powrotu do Maine.
Wiem.
Ciekawe, czy oni o tym wiedz¹.
Pu³kowniku. Wie pan, kim jest ten cz³owiek?
To Dan Burns z Orono. Znam jego ojca. Jest kaznodziej¹.
Ten dopiero umie przeklinaæ.
Nikt w Maine nie zna tak wyszukanych przekleñstw.
Zbli¿cie siê, ¿o³nierze.
Rozmawia³em z szeregowym Bucklinem. Opowiedzia³ mi o waszych problemach.
Dziœ nic nie mogê zrobiæ.
Za kilka minut wyruszamy. Ca³y dzieñ bêdziemy w drodze.
Otrzyma³em rozkaz, by was ze sob¹ zabraæ.
Powiedziano mi, ¿e...
mogê was rozstrzelaæ, jeœli nie pójdziecie.
Ale wiecie, ¿e tego nie zrobiê.
Mo¿e ktoœ inny, ale nie ja.
Tyle w tej sprawie.
Sytuacja przedstawia siê nastêpuj¹co.
Ca³a armia Konfederacji czeka na nas na tej drodze.
Nie pora teraz na k³ótnie.
Wasza pomoc bardzo by nam siê przyda³a.
Mamy du¿e braki kadrowe.
Decyzja, walczyæ czy nie, nale¿y do was.
Decyzja, iœæ czy nie... No có¿, nie macie wyboru, idziecie.
Wiecie, kim jesteœmy i o co walczymy.
Jeœli chcecie walczyæ z nami, musicie wiedzieæ o kilku rzeczach.
Nasz pu³k powsta³ w Maine latem zesz³ego roku.
Liczy³ wtedy 1000 ludzi.
Teraz jest nas mniej ni¿ 300.
Wszyscy zg³osili siê na ochotnika, tak jak wy, by walczyæ za Uniê.
Niektórzy dlatego, ¿e nudzi³o im siê w domu...
i s¹dzili, ¿e mo¿e byæ ciekawie.
Niektórzy dlatego, ¿e g³upio by³o im odmówiæ.
Wielu z nas dlatego, ¿e uwa¿ali, i¿ tak nale¿y.
Wszyscy widzieliœmy, jak gin¹ ludzie.
To jest inne wojsko.
Na przestrzeni dziejów ludzie walczyli dla pieniêdzy,
o kobiety albo dla jeszcze innych korzyœci.
Walczyli o ziemiê, w³adzê.
Bo prowadzi³ ich król albo po prostu lubili zabijaæ.
My walczymy o co innego.
Historia nie zna³a dot¹d takiej wojny.
Walczymy o wolnoœæ dla innych.
Ameryka powinna byæ wolnym krajem.
W ca³oœci.
A nie podzielona na niewolników i ludzi wolnych.
St¹d a¿ po Ocean Spokojny.
Nikt nie powinien k³aniaæ siê drugiemu.
Ludzie rodz¹ siê równi.
My nie oceniamy nikogo na podstawie tego, kim by³ jego ojciec, ale tego, co robi.
U nas ka¿dy mo¿e zostaæ kimœ.
To najlepsze miejsce, by zbudowaæ dom.
Ale nie chodzi wcale o ziemiê.
Ziemia jest wszêdzie.
Chodzi o nasze wartoœci.
Moje i wasze.
Tak naprawdê walczymy...
dla siebie.
Przepraszam.
Nie mia³em zamiaru prawiæ wam kazañ.
Teraz wasza kolej.
Teraz wy mówcie.
Jeœli postanowicie siê do nas przy³¹czyæ, dostaniecie swoje muszkiety.
Nie bêdziemy ju¿ wiêcej wracaæ do tej sprawy.
Jeœli siê nie przy³¹czycie, pójdziecie pod nasz¹ stra¿¹.
Kiedy siê to skoñczy, postaram siê,
by potraktowano was sprawiedliwie, ale teraz musimy wyruszaæ.
Panowie.
Jeœli przegramy tê bitwê,
przegramy ca³¹ wojnê.
Jeœli siê do nas przy³¹czycie, bêdê wam osobiœcie zobowi¹zany.
Pu³kowniku, piêkny poranek.
- Kapitanie Spear, wszyscy gotowi? - Tak, pu³kowniku.
Ruszajmy wiêc.
20. Pu³k Maine!
Naprzód!
Marsz!
ODDZIA£ KAWALERII FEDERALNEJ BUFORDA
OBRZE¯A GETTYSBURGA
To piechota.
Co najmniej jedna brygada.
Kawalerii nie widaæ?
Nie.
Dziwne.
Piechota bez kawalerii na terytorium wroga.
Bardzo dziwne.
Co pan o tym s¹dzi?
Kieruj¹ siê w nasz¹ stronê.
Generale?
Lee zawróci³. To jego g³ówne si³y.
Tak pan myœli?
- Myœla³em, ¿e kieruj¹ siê na Harrisburg. - Zmieni³ plany.
Za du¿o ludzi jak na grupê wypadow¹.
G³ówne si³y id¹ za nimi.
Jeœli chce pan stoczyæ bitwê, to miejsce œwietnie siê do tego nadaje.
Najlepiej ze wszystkich, jakie dziœ widzia³em.
W rzeczy samej.
WeŸmiemy obydwie brygady do miasta.
Dobrzy obywatele siê uciesz¹.
ZjedŸmy w dó³ i rozejrzyjmy siê.
23 KM DALEJ
- ¯o³nierzu, trzeba ci pocerowaæ koszulê. - Myœla³am, ¿e wojna jest w Wirginii.
Z której dywizji jesteœcie?
Pu³kowniku, pozwoli pan?
Dobry oficer nie jeŸdzi ca³y dzieñ. Za d³ugo siedzia³em w siodle.
Co o nich myœlisz?
- Co o nich myœlisz? - O kim?
O tych z 2. Pu³ku Maine, a niby o kim?
Czy któryœ siê do nas przy³¹czy³?
Nie uwierzysz. Wszyscy oprócz szeœciu!
Co takiego?
Sam policzy³em. 114 zg³osi³o siê po karabiny.
- A niech mnie. - Œwietna robota, bracie, naprawdê!
Dobrze. Dopilnuj, by nie maszerowali razem.
Glazier pilnuje tych upartych. Jest ich szeœciu.
Spisz ich nazwiska. Umieœæ w ró¿nych kompaniach.
Maj¹ byæ rozproszeni po ró¿nych oddzia³ach.
- Zajmê siê wydawaniem muszkietów. - Tak jest, pu³kowniku.
LUTERAÑSKIE SEMINARIUM TEOLOGICZNE
Wiesz, co siê tu jutro rano wydarzy?
Nie, generale.
Zjawi siê tu ca³a armia Konfederacji.
Przejad¹ przez miasto, zajm¹ wzgórza po tamtej stronie.
Kiedy nasi ludzie przybêd¹, Lee bêdzie na wzgórzu. To bêdzie ciê¿ka bitwa.
Pozycje na wzgórzu!
Meade nie bêdzie siê spieszy³. Jest ostro¿ny. Oswaja siê z dowodzeniem.
Waszyngton bêdzie go naciska³.
Bêd¹ s³aæ telegramy. Atakuj! Atakuj!
Otoczy wzgórze kordonem swoich wojsk.
Kiedy wojska Lee bêd¹ okopane za grubymi ska³ami na wzgórzu,
Meade w koñcu zaatakuje, jeœli uda mu siê skoordynowaæ swoj¹ armiê.
Prosto na wzgórze, przez równinê,
przez to wspania³e pole ognia.
Bêdziemy szar¿owaæ dzielnie i zginiemy dzielnie.
Po wszystkim panowie w wysokich kapeluszach uderz¹ siê w piersi...
i pochwal¹ nas za okazane mêstwo.
Devin, choæ jestem starym ¿o³nierzem,
wynik ¿adnej bitwy nie by³ dla mnie tak oczywisty.
Jakbym widzia³ niebieskie mundury w jednej krwawej chwili...
szturmuj¹ce skaliste wzgórze.
Jakby wszystko siê ju¿ rozegra³o...
i jakbym teraz sobie o tym przypomina³.
Jakby wszystko by³o przes¹dzone...
i niczego nie mo¿na by³o zmieniæ.
Jakby jutro ju¿ siê wydarzy³o i niczego nie mo¿na by³o cofn¹æ.
Tak siê czasami czujê przed Ÿle zaplanowanym atakiem,
wiedz¹c, ¿e siê nie powiedzie...
i ¿e nic nie mo¿na poradziæ.
Trzeba jeszcze wzi¹æ w nim udzia³ i przyczyniæ siê do klêski.
Mamy 2500 ludzi.
Oni zjawi¹ siê tu w du¿ej liczbie.
Rano mo¿e ich tu byæ nawet 20000.
Jeœli uda siê nam utrzymaæ to wzgórze przez kilka godzin, bêdzie dobrze.
Mo¿emy zablokowaæ drogê, dopóki nie zjawi¹ siê posi³ki.
Mo¿emy udaremniæ wrogowi zajêcie pozycji na wzgórzu!
Nasi ch³opcy s¹ gotowi do walki. Nie ma co do tego dwóch zdañ.
Zmusimy wojska rebeliantów do przegrupowania.
Przyjad¹ t¹ w¹sk¹ drog¹.
Jeœli ich zatrzymamy, trochê to potrwa, zanim zajm¹ pozycje.
Czy bateria Calefa jest gotowa?
Dzia³a s¹ rozmieszczane.
Jak daleko jest Reynolds z g³ównymi si³ami?
Jakieœ 16 km st¹d, nie wiêcej.
Generale, mia³ pan racjê.
Zwiadowcy donosz¹, ¿e wojska rebeliantów id¹ w nasz¹ stronê.
Koncentruj¹ si³y.
Rano zatrzymamy je tutaj.
Dopóki Reynolds nie przyprowadzi piechoty.
Jeœli zdo³amy utrzymaæ wzgórze, bêdzie szansa,
by wygraæ nadchodz¹c¹ bitwê.
- Zrozumieliœcie? - Tak jest.
Ustawcie dzia³a wzd³u¿ drogi Chambersburg Pike.
Rebelianci uderz¹ o œwicie. S¹dzê, ¿e zatrzymamy ich na dwie godziny.
Tylko tyle, generale? Mo¿emy ich zatrzymaæ na ca³y dzieñ.
On ma racjê, generale.
Pod Thoroughfare Gap zatrzyma³ pan Longstreeta.
- Ca³e szeœæ godzin. - Posi³ki nie nadesz³y. Wszystko na pró¿no.
Rebelianci zaatakuj¹ o œwicie.
B¹dŸcie czujni.
Ustawiæ posterunki. Niech informuj¹ o ka¿dym ruchu.
Dobrze, panowie.
Zajmijmy pozycje.
Generale Reynolds, moje wojsko zajê³o dobre pozycje...
na zachód od Gettysburga na drodze Chambersburg Pike.
Wys³a³em oddzia³y zwiadowcze we wszystkich kierunkach,
z których mog¹ nadejœæ wrogie wojska.
Cieszê siê, ¿e korpus A.P. Hilla stacjonuje na zachód st¹d,
za Cashtown.
Szpice wroga znajduj¹ siê 7 km od naszych pozycji.
Kr¹¿¹ plotki, ¿e Ewell nadci¹ga od strony Carlisle.
Jeœli to prawda, dwa korpusy Konfederacji spotkaj¹ siê z nami jutro rano.
Jeden z zachodu, drugi z pó³nocy.
Czy mam utrzymaæ nasze pozycje, jeœli nas zaatakuj¹?
Czekam na potwierdzenie.
J.N.O. Buford.
ŒRODA, 1 LIPCA 1863 ROKU
PIERWSZY DZIEÑ BITWY
"Panie, nachyl niebios Twoich.
"Zst¹p, dotknij gór, niech zadymi¹.
"B³ogos³awiony Pan, opoka moja, który æwiczy moje rêce do bitwy,
"moje palce do wojny. Amen".
Dzieñ dobry, Lucy.
Traveler, dzieñ dobry panu.
Dzieñ dobry, generale.
Dzieñ dobry, majorze Taylor.
- Zje pan genera³ œniadanie? - Nie, dziêkujê.
S¹ naleœniki. Ca³e stosy.
Œwie¿e mas³o, bekon, szynka, d¿em jab³kowy, dojrza³e wiœnie.
Naprawdê powinien pan coœ zjeœæ.
Dziêki uprzejmoœci naszego gospodarza, wielkiej wspólnoty Pensylwanii.
Dzieñ dobry, generale.
Genera³ Longstreet, witam.
Wojska federalne siê koncentruj¹.
Tak, potwierdza siê to, co mówi³ Harrison.
Ich nowym dowódc¹ jest George Meade.
Mam wiadomoœci, ¿e kawaleria Unii jest w Gettysburgu.
Kawaleria?
Genera³ Hill wspomina tylko o milicji.
Naprawdê?
No có¿, to kawaleria.
Tam, gdzie kawaleria, tam i piechota.
Meade zbli¿a siê szybko.
Byæ mo¿e zamierza nas okr¹¿yæ.
Z ty³u czy z przodu, niewa¿ne. I tak go pokonamy.
Pewnie Lincoln naciska, by wykurzy³ nas z Pensylwanii.
To mo¿e byæ szansa dla nas.
Zgadzam siê.
Naszym celem by³o wyci¹gniêcie ich wojsk z Wirginii na otwarte pole.
To nam siê uda³o.
Genera³ Meade pewnie forsowa³ tempo.
Pogoda jest niezwykle upalna.
Jego ludzie bêd¹ zmêczeni, bêd¹ przybywaæ ma³ymi grupkami.
Jeœli skoncentrujemy si³y, uderzymy, kiedy bêdzie przybywa³.
Jeœli rozbijemy kilka korpusów, wzrosn¹ nasze szanse.
Ale musimy uderzyæ b³yskawicznie i z du¿¹ si³¹.
Czyja to artyleria, majorze?
Nie wiem, generale.
Z przodu jest genera³ Heth.
- Moje rozkazy by³y jasne? - Tak, generale. Wszyscy dowódcy mieli...
unikaæ staræ z wrogiem, dopóki nie skoncentrujemy naszych wojsk.
A genera³ Heth?
Mia³ nie prowokowaæ powa¿nych potyczek.
Sam mu to powiedzia³em.
Powinniœmy podejœæ bli¿ej. Poœlij po genera³a Hetha.
- Chcê wiedzieæ, co siê dzieje. - Tak jest.
Generale,
kiedy zacznie siê bitwa, nie chcê, by pan by³ na pierwszej linii.
Straciliœmy zbyt wielu doœwiadczonych dowódców,
a pan ma zwyczaj podchodziæ zbyt blisko pierwszej linii.
Nie potrafiê dowodziæ z ty³u.
Powiem bez ogródek.
Nie chcê pana straciæ.
Teraz zajmijmy siê tym, co nas dziœ czeka. Mo¿e pan podprowadziæ swój korpus.
Majorze Taylor, proszê kazaæ osiod³aæ Travelera.
- Sam siê rozejrzê. - Tak jest.
Maj¹ tylko jedn¹ brygadê na pozycji. Nic wiêcej.
Mamy takie œwietne pole, a oni atakuj¹ jedn¹ brygad¹.
Cudownie.
Schodzimy, panowie.
Wycofujemy siê!
Uciekaj¹.
Padaj¹ jak muchy, generale.
- Jakie straty? - Prawie ¿adnych.
Z³apaliœmy ich na otwartej przestrzeni. £atwy cel.
Wysz³a ich arogancja. Szli prosto na nas.
Wziêliœmy jeñców. S¹ z dywizji Hetha, z korpusu Hilla.
To nasi najbli¿si przeciwnicy.
Nastêpna dywizja, jakieœ 8000 ludzi, stoi niedaleko st¹d.
Gdzieœ na drodze do Cashtown.
Porz¹dkowanie szyków trochê im zajmie.
Tak, ale za nimi jest korpus Hilla. Jakieœ 25000 ludzi.
A za nim Longstreet. A do tego Ewell na pó³nocy.
Wiem, pu³kowniku.
Reynolds nie przyprowadzi ze sob¹ ca³ej armii.
Tylko czêœæ.
Chodzi o to, ¿e rebelianci bêd¹ tu po popo³udniu...
z ca³ym swoim wojskiem. Tylko to chcia³em powiedzieæ.
Co mam robiæ, generale?
Zaraz bêdzie tu Heth.
Jeœli ma choæ trochê rozumu, a nie jest g³upcem,
zorientuje siê, ¿e ma do czynienia z jedn¹ brygad¹.
Nie bêdzie czeka³, a¿ ca³a dywizja bêdzie gotowa.
To by zajê³o po³owê ranka.
Nie potrzebuje ca³ej dywizji.
W³aœnie.
Czy Devin zauwa¿y³ jakieœ ruchy po prawej?
- Nie, zupe³na cisza. - Dobrze.
Niech wyjdzie z ukrycia i wycofa swoich ludzi.
Niech do³¹cz¹ do twoich i przed³u¿¹ liniê.
Kiedy Heth wróci, natknie siê na dwie brygady.
Powinniœmy go zatrzymaæ do przybycia Reynoldsa.
Tak jest.
Dobrze, ¿e przesta³o padaæ. Nie chcê, by cokolwiek go opóŸni³o.
Uwa¿aj na siebie, pu³kowniku.
Bez obaw, generale. Jestem chodz¹c¹ ostro¿noœci¹.
13 KM NA ZACHÓD
Ognia!
Wycofujemy siê!
Utrzymajcie tamt¹ flankê!
Kontynuowaæ ostrza³!
Gamble oberwa³, generale.
Pu³kownik Gamble, ale rana nie jest powa¿na.
Nic mi nie jest.
Ma³o brakowa³o.
Generale, adiutant p³k Devina. ¯adnych problemów po prawej.
Podeszli blisko, ale wezwaliœmy rezerwy.
Nie wszystkie.
Pu³kownik pyta o dalsze rozkazy.
Powiedz mu niech rusza naprzód.
Kontynuowaæ ostrza³!
Ognia!
Generale, jedzie genera³ Reynolds.
Bogu dziêki.
Jaka jest sytuacja, John?
Mamy ciê¿k¹ przeprawê!
- Dasz radê utrzymaæ pozycjê? - Chyba tak.
Oko³o 10000 ¿o³nierzy idzie na pomoc Hethowi, prawda?
Tak. A za nim jeszcze wiêcej.
My mo¿emy wystawiæ 20000. Ludzie s¹ w dobrej formie.
Na razie tak.
Wyœlê wiadomoœæ do wszystkich dowódców, by tu niezw³ocznie przybyli.
To œwietne pole do walki.
Tak myœla³em.
Zróbmy niespodziankê Harry'emu Hethowi.
Dalej.
- Genera³ Heth. - Generale, chcia³bym zdaæ relacjê.
Proszê.
To bardzo dziwne. Sytuacja jest wielce zagmatwana.
Co siê sta³o?
Rano rozpoczêliœmy akcjê. Zgodnie z rozkazami.
S¹dzi³em, ¿e to niewielki oddzia³ milicji, a okaza³o siê, ¿e to kawaleria.
Nie by³o ich zbyt wielu, a moi ch³opcy palili siê do walki.
S¹dzi³em, ¿e szybko siê z nimi uporamy,
ale stawili nam spory opór.
Wywi¹za³a siê za¿arta walka.
Mów dalej, generale.
Nie chcieli ust¹piæ.
Moi ch³opcy siê wkurzyli.
Zaatakowaliœmy ca³¹ dywizj¹.
Ju¿ ich prawie mieliœmy, kiedy ni z tego, ni z owego,
nadesz³a piechota.
Musieliœmy siê wycofaæ.
Przeformowaliœmy szyki i spróbowaliœmy jeszcze raz. Nie chcieliœmy odpuœciæ.
Ale przyby³o wiêcej jankeskiej piechoty. Nie wiem dok³adnie ile.
Nie wiedzia³em, co robiæ.
Zaczê³o siê od potyczki z oddzia³em milicji.
Zanim siê obejrzeliœmy, mieliœmy na karku po³owê wojsk Unii.
Sprawy wymykaj¹ siê spod kontroli. Dlatego mamy rozkazy, panie Heth.
- Mo¿e je pan Ÿle zrozumia³? - Nie, generale.
Mo¿e pan ich zidentyfikowaæ?
To Pierwszy Korpus Piechoty, Czarne Kapelusze.
Zbli¿a siê nastêpny korpus, którego nie zidentyfikowaliœmy.
Chcê mieæ dok³adne informacje co do si³y wroga.
Majorze Taylor, proszê wjechaæ na wzgórze i siê rozejrzeæ.
- Tylko ostro¿nie. - Tak jest.
- Generale, mam uderzyæ jeszcze raz? - Nie.
Nie jesteœmy gotowi do otwartej bitwy.
Korpus genera³a Longstreeta nie jest gotowy.
Generale, ich wojska s¹ zdezorganizowane.
Jeœli uderzymy wszystkimi si³ami, zyskamy nad nimi przewagê.
Czy to nasza artyleria?
Tak.
Nie wiem, co siê sta³o z genera³em Stuartem.
- ¯adnych wieœci. Rozumie pan? - Tak.
Nie wiem, co jest przed nami. Mo¿e ca³a armia federalna.
Generale, adiutant pu³kownika Babbita.
Rebelianci nadci¹gaj¹ od pó³nocy. Jakie rozkazy?
To bêdzie korpus Ewella. Chc¹ nas oskrzydliæ.
Musimy im wyjœæ na spotkanie i zmusiæ do rozci¹gniêcia.
Niech pu³kownik Devin jak najszybciej tam pojedzie.
Zbierzemy ch³opców Gamble'a i nied³ugo do was do³¹czymy.
Genera³ Rodes natkn¹³ siê na jankesk¹ kawaleriê.
Brygada Buforda.
Genera³ Early idzie w œlad za nim. W ci¹gu godziny dotrze na pole bitwy.
Genera³ Early mo¿e zostaæ zaatakowany przez po³owê armii federalnej.
- Czy to artyleria Pendera? - Tak. Jest gotów.
Cztery baterie na pozycjach, dwie w rezerwie.
Razem z dywizjami Rodesa i Pendera mamy trzy dywizje.
Moglibyœmy przypuœciæ szturm.
Generale.
Widzia³em tylko dwa korpusy Unii. Pierwszy i Jedenasty.
Widzia³em te¿ pierwsze oddzia³y Early'ego na pó³noc od pozycji Rodesa.
Za chwilê zetr¹ siê z Jankesami.
Generale, mamy 20000 piechoty w³aœciwie za lini¹ Unii.
To idealna sytuacja.
Prawdziwa ³aska Bo¿a.
Panowie, zdaje siê, ¿e bitwa siê ju¿ zaczê³a.
Generale Heth, mo¿e pan atakowaæ.
Do wszystkich dowódców: Atakowaæ.
Ognia!
Naprzód, ostatnia brygada, naprzód!
Naprzód! Na litoœæ bosk¹, naprzód!
Nie ¿yje.
20 KM DALEJ
Trzeba ci wiedzieæ, ¿e nasza brygada ma specjalny sygna³.
S³ysza³eœ o Danie Butterfieldzie?
Generale Butterfieldzie? Z korpusu Hookera?
Tym samym.
- Kiedyœ by³ naszym dowódc¹. - Tak, niez³y by³ z niego narwaniec.
- Najlepszy kumpel do zabawy. - Nie zna³em go od tej strony.
Ale wiem, ¿e komponowa³ sygna³y na tr¹bkê.
Problem w tym, ¿e nasza armia ma za du¿o sygna³ów.
Inny dla artylerii, inny dla piechoty, inny na pobudkê, posi³ek i odwrót.
W ka¿dym razie Butterfield napisa³ specjalny sygna³ dla tej brygady.
Przypuœæmy, ¿e brygada otrzymuje rozkaz.
Ktoœ daje sygna³ tr¹bk¹, myœlimy, ¿e to dla nas, a okazuje siê, ¿e nie.
Wykonujemy rozkaz i wpadamy w tarapaty.
Tak, raz mi siê to przytrafi³o. To znaczy, nam.
Po³owa pu³ku ruszy³a do ataku, druga po³owa do odwrotu.
Mog³eœ sobie wybraæ.
Nasza brygada ma swój w³asny sygna³.
Kiedy go us³yszysz, wiesz, ¿e nastêpny jest dla ciebie.
Leci tak.
Pu³kowniku.
Proszê mi wybaczyæ œmia³oœæ.
Ale móg³by pu³kownik zrobiæ nam przys³ugê i wsi¹œæ na tego przeklêtego konia?
Nie³atwo dowodziæ tymi rekrutami,
kiedy oficerowie zachowuj¹ siê nierozs¹dnie.
Lawrence, pu³kowniku.
Przeszliœmy dzisiaj 30 km.
W piêæ dni zrobiliœmy 160 km.
Coœ siê dzieje.
- Pu³kownik Vincent. - Chamberlain.
To nie to, co w Bowdoin College, prawda?
Harvard Yard te¿ to nie jest.
Rzeczywiœcie. Jak Bóg da, mo¿e zobaczymy jeszcze nasze uczelnie.
Tymczasem, pu³kowniku, ponaglaj swoich ludzi.
Dwa nasze korpusy walcz¹ pod Gettysburgiem.
Bêdziemy maszerowaæ w dzieñ i w nocy, a¿ tam dotrzemy.
Tak jest.
Niech Bóg was prowadzi.
Ognia!
Uciekaj¹!
Genera³ Pender donosi, ¿e nieprzyjaciel siê wycofuje.
- Uciekaj¹. - Dziêkujê, poruczniku.
Gen. Early donosi, ¿e zdoby³ lewe skrzyd³o. Nieprzyjaciel cofa siê do Gettysburga.
- Wszyscy uciekaj¹. - Dobrze. Dziêkujê, kapralu.
ZnajdŸ dowódcê artylerii.
Niech artyleria ostrzela tamto wzgórze.
- Tak jest. - Dobrze.
- Majorze Taylor. - Tak, generale.
Chcê, byœ osobiœcie przekaza³...
genera³owi Ewellowi, ¿e wojska Unii wycofuj¹ siê w nie³adzie.
Wystarczy je pogoniæ, by zdobyæ te wzgórza.
Powiedz mu, by zaj¹³ tamto wzgórze. To za miastem.
Zrozumia³eœ?
- Tak jest. - Dobrze.
Gratulacje, generale.
Sam zobacz.
To drugie Manassas.
Sami lepiej byœmy tego nie zaplanowali.
Jeœli da radê, chcê zaj¹æ tamto wzgórze do zmroku.
Generale, wojska Unii wycofa³y siê za Gettysburg.
Przegrupowuj¹ szyki na wzgórzach za miastem.
Dobrze.
To idealna sytuacja. S¹ tam, gdzie chcieliœmy, by byli.
Udajmy siê na po³udniowy wschód, miêdzy nich a Waszyngton,
znajdŸmy jakieœ wzniesienie,
bêd¹ musieli nas zaatakowaæ.
Wtedy ich mamy, generale.
Chcesz siê teraz wycofaæ?
Mia³em wra¿enie,
¿e nasza strategia polega na prowadzeniu kampanii obronnej,
tak by zminimalizowaæ straty w³asne.
To prawda, ale teraz sytuacja siê zmieni³a.
- Pod jakim wzglêdem? - Ju¿ ich pogoniliœmy.
Uciekaj¹, opuszczaj¹ miasto.
Mamy siê teraz wycofaæ?
- Majorze Marshall? - Tak, generale.
Kaza³em ostrzelaæ tamto wzgórze, dlaczego dzia³a milcz¹?
- Dowiedz siê, co siê sta³o. - Zajmê siê tym.
Dziêkujê.
O czym pan myœli, generale?
Mo¿e nie powinniœmy byli tu walczyæ.
Przecie¿ zwyciê¿yliœmy. Nasi ¿o³nierze zwyciê¿yli.
Tak. Jak zawsze.
Ale jutro rano przewaga liczebna mo¿e byæ po ich stronie,
a do tego bêd¹ okopani na wzniesieniu.
Nigdy siê nie przejmowaliœmy przewag¹ liczebn¹ wroga.
To prawda. Ma pan racjê.
Jeœli ruszymy na Waszyngton, bêd¹ musieli nas goniæ.
Wtedy my bêdziemy mogli wybraæ miejsce bitwy.
Ale nieprzyjaciel jest tutaj.
Nie chcieliœmy tu walczyæ, ale zostaliœmy zmuszeni.
Jak mam kazaæ ludziom siê wycofaæ po tym, co dzisiaj osi¹gnêli?
Nie wycofaæ, tylko przegrupowaæ.
Nasze dzia³a wykurz¹ ich ze wzgórza albo Ewell ich przegoni.
Jeœli Meade przybêdzie jutro, nie cofnê naszej armii.
Uderzymy na niego.
Jeœli Meade bêdzie tam jutro, to dlatego, ¿e chce, byœmy na niego uderzyli.
Przegoniliœmy dwa korpusy, ale piêæ nastêpnych jest w drodze.
Przyprowadzê swoje wojska tak szybko jak to mo¿liwe.
Dobrze.
- Generale? - Tak?
Harrison, ten aktor, mia³ dobre wiadomoœci.
Gdyby nie on, ca³a ta armia mog³a zostaæ doszczêtnie rozbita.
Wojska Unii mog³y tu na nas czekaæ.
Jestem panu wdziêczny.
Witajcie.
Z jakiej jednostki jesteœcie?
Z brygady Archera, dywizja Hetha.
- Sk¹d jesteœcie? - Tennessee.
A ty?
Maine.
Nigdy nie by³em w Tennessee.
A ja w Maine.
Bez obrazy,
ale nie mogê zrozumieæ, dlaczego toczycie tê wojnê.
A wy dlaczego?
Oczywiœcie ¿eby uwolniæ niewolników. I w obronie Unii.
Nie wiem, jak inni, ale ja nie walczê za czarnuchów.
Walczê o swoje prawa.
Wszyscy o to walczymy.
O co?
O nasze prawa.
Dlaczego nie mo¿ecie ¿yæ po swojemu,
a nam pozwoliæ ¿yæ po swojemu?
Jest takie przys³owie: "¯yj i pozwól ¿yæ".
Gdyby wszyscy wziêli je sobie do serca, wszystko by³oby prostsze.
Gdzie wziêto was do niewoli?
Na skrzy¿owaniu na zachód od Gettysburga.
To by³ okropny widok.
Zginê³o wielu m³odych, obiecuj¹cych ch³opców.
Tych w niebieskich mundurach i tych w szarych.
Nie masz ju¿ dosyæ tej wojny?
Chyba tak.
Ja chyba te¿.
Wygl¹da na to, ¿e dla mnie ta wojna siê skoñczy³a.
Dziêki za rozmowê.
Do zobaczenia w piekle, Jankesie.
Do zobaczenie w piekle, Rebeliancie.
Znalaz³em Jasia Wêdrowniczka.
Jakiego Jasia?
Wêdrowniczka. Zbieg³ego niewolnika. Us³ysza³em jego jêki.
Jest ranny?
Trudno powiedzieæ.
Jest wyczerpany.
Dajcie mu coœ do jedzenia. Lekarz ju¿ idzie.
- Powiedzia³, jak siê nazywa? - Mówi³ coœ, ale nie zrozumia³em.
Nie rozumiem akcentów na po³udnie od Mason-Dixon.
Ani rebeliantów, ani czarnuchów.
Spocznijcie, ¿o³nierze. Sier¿ancie, zajmij siê nim.
Przed wojn¹ miewaliœmy goœci z Po³udnia.
Zawsze byli bardzo mili, kulturalni, rozumiesz.
Z grzecznoœci nie poruszaliœmy tematu niewolnictwa.
Ale przed sam¹ wojn¹ nie mo¿na by³o od tego uciec.
Nigdy jednak tego nie rozumia³em. Nadal nie rozumiem.
Nie wiem dlaczego.
To œwietni ¿o³nierze.
Powiedz, Buster,
co myœlisz o Murzynach?
Jeœli chodzi ci o rasê,
to nie znam siê na tym.
To nie powód do wstydu.
Nie mo¿na ludzi oceniaæ wed³ug rasy.
Ka¿dy, kto ocenia ludzi w ten sposób, jest mato³em.
Ka¿dego powinno siê oceniaæ indywidualnie.
Ja nigdy nie widzia³em ¿adnej ró¿nicy.
- ¯adnej? - ¯adnej.
Oczywiœcie nie zna³em wielu wyzwolonych czarnych,
ale tym, których zna³em w Bangor czy Portland,
wystarczy³o spojrzeæ w oczy, ¿eby siê przekonaæ, ¿e to ludzie.
By³a w nich ta "iskra bo¿a", jak mówi³a moja mama.
Na tym to polega.
Rasy to ludzie.
"Cz³owiek to arcydzie³o.
"Nieograniczone zdolnoœci, proporcja kszta³tu, p³ynnoœæ ruchów.
"Najwy¿sze ze stworzeñ.
"W uczynkach równy anio³om".
Mo¿e jest równy anio³om,
ale chyba anio³om œmierci.
Pu³kowniku, poczciwy z ciebie cz³owiek.
Jestem œwiadom tego, jak wiele nas dzieli, lecz mimo to podziwiam ciê.
Jesteœ idealist¹, co siê bardzo chwali,
ale prawda jest taka,
¿e nie ma ¿adnej "iskry bo¿ej".
Jest wielu ludzi, którzy s¹ nic niewarci. Mniej nawet od zdech³ego psa.
Sam widzia³em, jak wieszaj¹ siê nawzajem w mojej ojczyŸnie.
Równoœæ?
Ja walczê po to, by dowieœæ, ¿e jestem lepszy od nich.
Gdzie widzia³eœ efekty dzia³alnoœci tej "iskry bo¿ej", pu³kowniku?
Gdzie widzia³eœ równoœæ wprowadzon¹ w ¿ycie?
Nie znam dwóch rzeczy, które by³yby równe albo mia³y równe szanse.
Ani liœæ, ani drzewo.
Jest wielu gorszych ode mnie, jest te¿ wielu lepszych,
ale nie uwa¿am, by rasa mia³a z tym coœ wspólnego.
Sprawiedliwoœæ, pu³kowniku,
za to ma.
Dlatego tu jestem.
Chcê byæ traktowany tak, jak na to zas³ugujê,
a nie ze wzglêdu na zas³ugi mego ojca.
Nazywam siê Kilrain...
i potêpiam wszystkich panów.
Jest tylko jeden rodzaj szlachectwa,
to tutaj.
Dlatego musimy wygraæ tê wojnê.
Czo³em.
Czo³em, generale.
Czeœæ, ch³opcy. S¹ posi³ki z Wirginii!
Genera³ Pickett pozdrawia...
i prosi o ma³e parler z genera³em g³ównodowodz¹cym.
Witaj, George.
Generale.
Wielki Bo¿e, co to za zapach?
To moje perfumy. Œliczne, prawda?
Ukrad³ je zabitemu Francuzowi.
- Dobry wieczór, James. - Witam, Lo.
Wcale nie ukrad³em ich martwemu Francuzowi.
Kupi³em w sklepie w Richmond. Sally mi doradzi³a.
Mia³y francusk¹ nazwê, ale panna Corbert je lubi.
Przepraszam.
Panowie? Pu³kowniku Fremantle?
Przedstawiam genera³a George Picketta.
Generale Pickett, to podpu³kownik Arthur Fremantle...
z elitarnej gwardii Jej Królewskiej Moœci,
attache brytyjski przy rz¹dzie Konfederacji...
oraz, mo¿na powiedzieæ, oczy i uszy królowej Wiktorii.
Jestem tylko obserwatorem i waszym uni¿onym goœciem.
S³awa twojego pu³ku dotar³a tu przed tob¹.
Genera³ Pickett jest naszym g³ównym strategiem.
Pierwszy Korpus Pó³nocnej Wirginii. W razie w¹tpliwoœci jego pytamy o radê.
To prawda.
Jego wyniki w West Point to temat rozmów w obydwu armiach.
Uwa¿am, ¿e ¿o³nierzowi nie przystoi œlêczeæ nad ksi¹¿kami.
- Wykszta³cenie nie przydaje siê panom, co? - Im te¿ nie.
Ukoñczy³ akademiê z najgorszym wynikiem na roku.
To spore osi¹gniêcie, zwa¿ywszy z kim studiowa³.
Najlepsze wyniki mieli Jankesi i co im to da³o?
Przedstawiê panu moich dowódców.
Ka¿dy z nich dowodzi jedn¹ z moich brygad.
Ten tutaj to Lo Armistead.
Lo! To skrót od Lothario.
Kobieciarz!
Ten tutaj to Richard Brooke Garnett. Trochê kuleje.
Koñ go kopn¹³ kilka dni temu.
A tamten to...
Jim Kemper.
Zwróæ uwagê na te rozbiegane oczy, lepkie palce.
Nie ukoñczy³ West Point, lepiej na niego uwa¿aj.
To polityk z Wirginii. Jest tu tylko ze wzglêdu na g³osy.
By³em przewodnicz¹cym Parlamentu Wirginii.
Prawdê mówi¹c, chcia³bym z tob¹ pomówiæ o polityce.
Znasz królow¹, prawda?
Chcia³bym wiedzieæ, moi wyborcy chcieliby wiedzieæ,
kiedy zrobicie coœ...
z t¹ jankesk¹ blokad¹ wód.
Mo¿esz powiedzieæ coœ na ten temat?
Masz jakieœ wieœci o Winfieldzie?
O starym Winnie'im?
Hancocku? Tak.
Co tam u niego?
Nied³ugo siê dowiesz.
Dowodzi Drugim Korpusem.
Zmierza w nasz¹ stronê. Za kilka dni powinniœmy go spotkaæ.
Chcia³bym go jeszcze zobaczyæ.
Nie widzieliœmy siê od wybuchu wojny.
Nie s¹dzi³em, ¿e potrwa tak d³ugo.
Ja te¿ nie, Lo.
Chcia³bym porozmawiaæ ze starym Hancockiem.
Jeszcze ten jeden raz.
Dlaczego nie?
Nie masz nic przeciwko?
Oczywiœcie, ¿e nie.
Naprawdê.
S¹dzisz, ¿e to by by³o w³aœciwe? No wiesz, etyczne?
Kiedy przyjdzie pora, a on bêdzie w pobli¿u,
wyœlij pos³añca z bia³¹ flag¹ i wybierz siê do niego.
To ¿aden problem.
Ostatni raz widzieliœmy siê w Kalifornii.
Na samym pocz¹tku wojny.
Nazajutrz wszyscy siê rozjechaliœmy, by walczyæ przeciwko sobie.
Starzy przyjaciele id¹ na wojnê.
Jak twoja brygada?
Nigdy nie widzia³em ¿o³nierzy, którzy by tak siê palili do bitki.
To zas³uga genera³a Lee.
Kto inny zdo³a³by utrzymaæ armiê w ryzach tak d³ugo?
Pamiêtasz, co o nim mówili,
kiedy obj¹³ dowództwo? Nazywali go "Dziadziusiem".
Ale byliœmy g³upcami.
Teraz, kiedy siê pojawia,
¿o³nierze milkn¹, jakby zobaczyli anio³a.
Czy widzia³eœ kiedyœ coœ podobnego?
Nie. Przyznajê, ¿e nie.
Zadziwiaj¹ce, czego mo¿e dokonaæ uczciwy cz³owiek.
Uczciwy cz³owiek i s³uszna sprawa.
Ja przesta³em siê nad tym zastanawiaæ.
Kieruje mn¹ ju¿ tylko chêæ zwyciêstwa.
Ta wojna to jakiœ koszmar. Jeœli siê w nim uczestniczy,
trzeba zacisn¹æ zêby i d¹¿yæ do zwyciêstwa.
Stary, ponury Pete!
Widzisz, pu³kowniku...
W³adza rz¹du pochodzi od ludzi.
Tak jest na ca³ym œwiecie.
Powiem bez owijania w bawe³nê, pu³kowniku.
Nie zgadzamy siê na rz¹d federalny i nigdy siê nie zgodzimy.
Niech pan wraca do siebie, do swojego parlamentu,
i niech im pan to wyjaœni.
Niech im pan wyjaœni, ¿e my tu walczymy...
o niezale¿noœæ od rz¹du, który uwa¿amy za obcy.
Tylko o to nam chodzi. O to chodzi w tej wojnie.
Dlatego ustanowiliœmy pañstwo...
z siln¹ w³adz¹ rz¹dów stanowych,
by nikt nam niczego nie narzuca³.
Powiem tak.
Moj¹ ojczyzn¹ jest Wirginia.
Mój rz¹d jest w Wirginii.
Nigdy byœmy siê nie zgodzili, by rz¹dzi³ nami...
jakiœ król z Londynu.
Tak samo nie zgodzimy siê, by rz¹dzi³ nami prezydent z Waszyngtonu.
Wirginia bêdzie rz¹dzona przez w³asnych obywateli.
Ten znowu o polityce.
Ja mam parê króli.
To wszystko przez Jankesów.
Przeklêci Jankesi i ich chciwoœæ.
Ci idioci nic nie rozumiej¹.
Wci¹¿ tylko czarnuchy i czarnuchy.
Wiesz, Jim...
Usi¹dŸ. Ja uwa¿am,
¿e analogia z elitarnym klubem jest tu na miejscu.
Proszê pos³uchaæ, pu³kowniku.
Przypuœæmy, ¿e zapisaliœmy siê do klubu. Elitarnego klubu.
Za jakiœ czas niektórzy spoœród cz³onków zaczêli siê wtr¹caæ...
w ¿ycie prywatne innych cz³onków.
Zaczêli im dyktowaæ, co mog¹ robiæ, a czego nie.
Czy w takim wypadku nie mamy prawa zrezygnowaæ z cz³onkostwa?
Po prostu zrezygnowaæ.
To w³aœnie zrobiliœmy.
Teraz tamci opowiadaj¹, ¿e nie mieliœmy prawa tego zrobiæ.
Jedno trzeba ci przyznaæ.
Masz talent do trywializowania rzeczy wa¿nych...
i komplikowania rzeczy oczywistych.
Myœla³eœ kiedyœ o kandydowaniu do Kongresu?
Nie. Ale to jest myœl.
Co o tym myœli pu³kownik Fremantle?
Czy Brytyjczycy stan¹ po naszej stronie?
Zrobi¹ to, kiedy nie bêdziemy ich ju¿ potrzebowaæ.
Tak jak bank, który ci po¿ycza pieni¹dze, kiedy pozby³eœ siê d³ugów.
- Pos³uchaj, panie przewodnicz¹cy... - George.
Mo¿na na s³ówko?
Dobranoc, pu³kowniku.
Do zobaczenia.
W ci¹gu najbli¿szych dni bêdziemy musieli stoczyæ za¿arty bój.
Dopilnuj, by twoi ch³opcy byli gotowi.
O œwicie mo¿esz daæ sygna³ do wymarszu.
Chcê, byœcie jutro byli w Gettysburgu.
Tak jest.
KWATERA G£ÓWNA WOJSK UNII
Dobry wieczór, John.
Dziwiê siê, ¿e nas znalaz³eœ przy tym ba³aganie.
Jest takie indiañskie powiedzenie:
"Pod¹¿aj za dymem cygara, a dotrzesz do grubasa".
Generale Hancock.
Jak siê masz, John?
W porz¹dku.
Ale moje brygady ponios³y straty. Potrzebujê trochê œwie¿ej krwi.
Dobrze. Zajmê siê tym. S³yszeliœmy, co dziœ zrobi³eœ.
- Œwietna robota. - Dziêkujê.
S³ysza³em, ¿e by³eœ przy Reynoldsie, kiedy zosta³ zabity.
Wysy³am jego cia³o rodzinie w Lancaster.
List od ciebie podniós³by ich na duchu.
Napiszê.
To by³ œwietny ¿o³nierz.
I dobry przyjaciel.
Reynolds, Lo Armistead i ja studiowaliœmy razem.
Braliœmy udzia³ w wojnie z Meksykiem.
Byliœmy w Kalifornii.
Trzymaliœmy siê razem.
Ciekawe, co teraz porabia Lo. Jeœli w ogóle ¿yje.
S³ysza³em, ¿e dowodzi jedn¹ z brygad Picketta.
W korpusie Longstreeta.
Kto by pomyœla³?
Tu¿ za wzgórzem.
Chcia³bym siê z nim spotkaæ, ale nie w takich okolicznoœciach.
Mo¿e po wojnie.
Jak¹ pozycjê mam zaj¹æ?
Utrzymaj swoj¹ pozycjê na lewym skrzydle.
Odpocznij trochê.
Bêdziemy ciê potrzebowaæ rano.
Jeb Stuart wci¹¿ grasuje w okolicy.
Tak jest.
Có¿, generale Reynolds,
uda³o siê nam utrzymaæ wzgórze.
KWATERA G£ÓWNA WOJSK KONFEDERACJI
Przyby³ genera³ Trimble.
- Przyjmie go pan teraz? - Tak.
Majorze, proszê wys³aæ zwiadowców, niech odszukaj¹ genera³a Stuarta.
- Tak jest. Zaraz siê tym zajmê. - Dziêkujê.
Generale Trimble.
Generale, proszê o inny przydzia³.
Proszê mówiæ dalej, generale.
Ten cz³owiek to zaka³a naszej armii.
Czy s³ysza³ pan raporty naszych adiutantów?
Proszê spytaæ genera³ów Gordona i Ewella.
Mogliœmy zdobyæ to wzgórze.
Jak mi Bóg mi³y, powinniœmy byli je zdobyæ.
Zosta³o opuszczone. Widaæ z niego ca³e miasto.
Genera³ Gordon te¿ to widzia³. By³ tam z nami.
Ewell, Gordon i ja...
staliœmy tam nieœwiadomi jak kretyni. A to wzgórze by³o puste.
Proszê mi wybaczyæ, generale.
To przeklête wzgórze œwieci³o sw¹ ³ysin¹ jak jego ³ysa g³owa!
Wszyscy to widzieliœmy, Bóg mi œwiadkiem.
Wszyscy tam byliœmy.
Powiedzia³em: "Generale Ewell, musimy zaj¹æ to wzgórze".
Genera³ Jackson by im nie popuœci³.
Na pewno by skorzysta³ z szansy i zaj¹³ puste wzgórze.
Bo¿e, pomó¿!
Nie wiem...
Nie wiem dlaczego...
Mów dalej, generale.
Tak.
Generale.
Powiedzia³em genera³owi Ewellowi...
Powiedzia³em mu:
"Generale, daj mi jedn¹ dywizjê, a zajmê to wzgórze".
Nic nie odpowiedzia³. Tylko sta³ i patrzy³ siê na mnie.
Powiedzia³em: "Generale Ewell, daj mi jedn¹ brygadê,
"a zajmê to wzgórze".
Zaczyna³em traciæ cierpliwoœæ.
Genera³ Ewell splót³ rêce za plecami i zacz¹³ mrugaæ.
Powiedzia³em: "Generale, daj mi jeden pu³k,
"a zajmê to wzgórze".
Nic nie odpowiedzia³.
Tylko tak sta³.
Rzuci³em miecz na ziemiê. Pod jego nogi.
Mogliœmy je zdobyæ, generale.
By³o to oczywiste nawet dla laika.
Teraz to oni wznosz¹ tam fortyfikacje.
S³ychaæ odg³os ich siekier.
Jutro rano...
zginie wielu naszych,
próbuj¹c zdobyæ to wzgórze.
Generale.
Proszê o inny przydzia³.
To nie bêdzie konieczne.
Jeszcze siê nam przydasz.
Dziêkujê.
Genera³ Meade.
Hancock. Tak ciemno na zewn¹trz, ¿e nic nie widaæ.
Panowie.
Mam nadziejê, ¿e to...
dobre pole bitwy.
Czy to dobre pole, generale?
Czy mo¿e na nim stan¹æ armia?
To bardzo dobre pole, generale.
Mam nadziejê, ¿e siê nie mylisz.
Poniewa¿ w³aœnie tutaj rozegra siê bitwa. Jutro rano.
- Coœ jeszcze, generale? - Nie, dziêkujê, majorze.
Dziêkujê.
Rano rozpocznie siê wielka bitwa.
Jutro albo pojutrze rozstrzygnie siê wojna.
Jest tu armia Wirginii.
Ca³a armia Po³udnia.
Co zrobisz jutro?
Jutro rano...
nieprzyjaciel bêdzie okopany na wzgórzu.
Przyjedzie korpus Longstreeta,
a moi ch³opcy bêd¹ gotowi dokoñczyæ to, co dzisiaj zaczêli.
Mam im teraz kazaæ siê wycofaæ? Nie.
Czekali na ten moment wystarczaj¹co d³ugo.
Widz¹c wroga na wzgórzu,
bêd¹ chcieli dokoñczyæ dzie³a.
Ale nawet nie wiem, ilu ich tam jest.
Ilu maj¹ ¿o³nierzy? Ile dzia³?
Nie znam terenu na skrzyd³ach.
Tylu rzeczy nie wiem.
Jeœli trochê zaczekam, jeœli przeczekam poranek,
mo¿e Meade nie wytrzyma i zaatakuje pierwszy.
To by ucieszy³o genera³a Longstreeta.
Ale nie wierzê, by Meade zaatakowa³ pierwszy.
Nie mogê te¿ siê wycofaæ, wiêc...
niech siê dzieje wola nieba.
CZWARTEK, 2 LIPCA 1863 ROKU DZIEÑ DRUGI
Znacie ju¿ majora Sorrela.
Dziêkujê, generale.
Obserwowaliœmy ruchy wojsk Unii przez ostatnie kilkanaœcie godzin.
Rozrysowaliœmy ich pozycje na mapie.
Sytuacja wygl¹da nastêpuj¹co.
Wojska Unii zajmuj¹ pozycje w kszta³cie haczyka.
Tu jest jego pocz¹tek. Widzicie te dwa pagórki?
Ten i ten ko³o cmentarza.
Tutaj zgromadzili g³ówne si³y.
Tu jest pocz¹tek haczyka.
Tutaj siê zagina i biegnie tym grzbietem na po³udnie.
Koñczy siê przed tymi dwoma wysokimi pagórkami.
Nie ma na nich ¿adnych wojsk Unii.
- Proszê kontynuowaæ, majorze. - Dziêkujê.
Wiemy, ¿e g³ównymi si³ami dowodzi genera³ Hancock.
To jakieœ 60, 70 tysiêcy ludzi na pozycjach.
Mo¿e nawet 90 tysiêcy.
Rozmawia³em z genera³em Ewellem o twoim pomyœle...
uderzenia prawym skrzyd³em i okr¹¿enia wojska Unii.
Jest zdania, ¿e wycofanie siê z Gettysburga...
i oddanie miasta nieprzyjacielowi obni¿y³oby morale ¿o³nierzy.
To nie ma sensu. Mo¿e nawet pogorszyæ nasz¹ sytuacjê.
Nie zgadzasz siê?
Musimy atakowaæ.
Wola³bym nie walczyæ tutaj,
ale im d³u¿ej zwlekamy, tym wiêcej czasu ma nieprzyjaciel na przygotowania.
Nie mo¿emy wiecznie stacjonowaæ na obcym terytorium.
Nie mo¿emy pozwoliæ, by wojska Unii zasz³y nas od ty³u...
i odciê³y nam drogê powrotu.
Musimy uderzyæ teraz.
Wczoraj daliœmy im niez³ego ³upnia, maj¹ to œwie¿o w pamiêci.
Nasi ludzie s¹ gotowi do walki. Nie widzê innego rozwi¹zania.
Tak jest.
Dobrze.
Panowie.
- Witam wszystkich. - Dzieñ dobry, generale.
Longstreet i jego Pierwszy Korpus zaatakuje z prawej.
Wesprze go Hill,
a Heth bêdzie ich ubezpiecza³.
Z lewej Ewell narobi ha³asu, by uniemo¿liwiæ nieprzyjacielowi...
przerzucenie si³ na prawe skrzyd³o.
Dobrze, generale. Ale Pickett jeszcze nie przyby³.
Jest na koñcu kolumny, jakiœ dzieñ drogi za nami.
Mam tylko dywizje Hooda i McLawsa.
Dywizje Hooda i McLawsa w pe³ni wystarcz¹.
- Mogê coœ powiedzieæ, generale? - Generale Hood?
Atakuj¹c wzd³u¿ tych ska³, dostaniemy siê...
pod ostrza³ flankowy.
Byæ mo¿e, ale nie na d³ugo. Twoja dywizja...
dotrze do tego niezajêtego wzgórza, tego skalistego.
Stamt¹d zaatakujecie flankê nieprzyjaciela.
Kiedy bitwa rozpocznie siê na dobre, Ewell uderzy z lewej.
Dobrze, generale.
- Generale? - Ruszajmy, panowie.
Generale Barksdale, czy Missisipi jest gotowe?
- Tak jest. - Dobrze.
Ruszajmy, Sam.
Jeœli genera³ Lee ma racjê,
do zachodu s³oñca bêdzie po wojnie.
Przekonamy siê.
Nie lubiê ruszaæ do boju bez Picketta.
To jak marsz w jednym bucie.
Zaczekam tak d³ugo, jak siê da.
Wiesz, ile licz¹ wojska Unii?
Naliczyliœmy piêæ korpusów razem z tymi, które walczy³y wczoraj.
Ale nie wiemy, ile jeszcze mo¿e byæ...
za tymi górami.
A bez Stuarta nie mamy szansy sprawdziæ.
Uwa¿aj dziœ na siebie, s³yszysz?
Ty te¿, Pete.
Za pozwoleniem, generale.
Chyba nie mia³em tej przyjemnoœci.
To genera³ John Bell Hood, ale mówimy na niego Sam.
Dowódca jednej z moich dywizji. S³u¿¹ w niej ludzie z Teksasu i Alabamy.
O ile sobie przypominam, by³eœ w Teksasie.
Tak. Tamtêdy wjecha³em.
Dziêki uprzejmoœci jankeskiej marynarki, która odmówi³a mi wstêpu do innego portu.
Cudowne miejsce ten Teksas.
Pe³no tam Indian i Meksykanów,
kowbojów, bandytów i wyrzutków.
Jest tam jeszcze gorêcej i bardziej wilgotno ni¿ tutaj.
Jeœli to w ogóle mo¿liwe.
Wracaj¹c do Hooda,
czy bije siê tak dobrze, jak wygl¹da?
Wygl¹d ma iœcie generalski.
Robi swoje.
Muszê przyznaæ, ¿e macie tu ciekaw¹ mieszankê.
Panowie z Wirginii walcz¹ ramiê w ramiê z kowbojami z Teksasu...
i drwalami z Luizjany.
Œci¹gnêliœcie wszystkich.
Poznawszy spor¹ czêœæ waszego kraju, czujê siê czêœci¹...
tego przedsiêwziêcia.
Nazywacie siebie Amerykanami, ale jesteœcie przeszczepami z Anglii.
Wystarczy spojrzeæ na wasze nazwiska, Lee, Hood,
Longstreet, Jackson, Stuart.
Moi przodkowie byli Holendrami.
To samo u waszych wrogów. Meade, Hooker, Hancock i,
oœmielê siê zauwa¿yæ, Lincoln.
Ten sam Bóg. Ten sam jêzyk. Ta sama kultura, wspólna historia.
Te same piosenki, legendy, mity.
Ale ró¿ne marzenia.
Ró¿ne marzenia.
To smutne. Bardzo smutne.
Wy, Anglicy, te¿ mieliœcie wojnê domow¹, prawda?
Kiedy to by³o? Teraz nikomu by to nie przysz³o do g³owy.
Rojaliœci i Kromwelczycy.
"Œci¹æ mu g³owê!"
Polecia³o setki g³ów.
Nie mo¿na by³o zrobiæ kroku, by siê nie potkn¹æ o koronowan¹ g³owê.
Teraz jesteœmy bardziej cywilizowani.
Zapewniam ciê.
Nasze narody maj¹ tak wiele wspólnego.
Mam szczer¹ nadziejê, ¿e kiedyœ zostaniemy sojusznikami.
Twój rz¹d nigdy nie sprzymierzy siê z Konfederacj¹,
która toleruje niewolnictwo. Wiesz o tym równie dobrze jak ja.
Wpierw powinniœmy wyzwoliæ niewolników, a dopiero potem atakowaæ Fort Sumter.
My, ludzie z Po³udnia, i wy, Anglicy, mamy jedn¹ wspóln¹ cechê.
Wolimy przegraæ wojnê, ni¿ przyznaæ siê do b³êdu.
Dwa razy spuœciliœmy wam lanie, o ile pamiêtam.
Twoja szczeroœæ jest godna podziwu, chocia¿ nieco ekscentryczna.
Genera³om przydaje siê drobina ekscentrycznoœci.
My, ludzie z Po³udnia, lubimy ludzi religijnych, trochê szalonych.
Pewnie dlatego kobiety zakochuj¹ siê w kaznodziejach.
W imiê Ojca, i Syna, i Ducha Œwiêtego.
Amen.
Generale Longstreet.
Mogê siê przy³¹czyæ?
Oczywiœcie. Cieszê siê, ¿e jedzie pan z nimi.
Ten upa³ przypomina mi Meksyk.
Tak, ale tam by³o sucho.
To byli dobrzy ¿o³nierze.
Pamiêtam wspóln¹ szar¿ê z George'em Pickettem pod Chapultapec.
Reynolds... Mój stary druh, Ulysses Sam Grant.
- Mieliœmy wtedy dobrych ¿o³nierzy. - To prawda.
Niektórzy z nich czekaj¹ na nas za tymi pagórkami.
Nie wiem. Czasami dziwnie siê z tym czujê.
Tamci ch³opcy w niebieskich mundurach nigdy nie wydaj¹ mi siê byæ wrogami.
Wiem.
Niektórych mia³em pod swoj¹ komend¹. Œlubowa³em siê nimi opiekowaæ.
Nie móg³bym walczyæ przeciwko Georgii i Po³udniowej Karolinie.
Nie przeciwko swoim.
Najpierw trzeba by³o spe³niæ obowi¹zek wzglêdem Wirginii.
To nasz podstawowy obowi¹zek.
Nigdy nie mia³em co do tego w¹tpliwoœci.
- Chyba ma pan racjê. - Nie myœlmy teraz o tym.
Wszystko w rêkach Boga.
My mo¿emy tylko czyniæ swoj¹ powinnoœæ.
Generale?
Nasza s³u¿ba ma jeden du¿y minus.
By byæ dobrym ¿o³nierzem, trzeba kochaæ w³asn¹ armiê.
By byæ dobrym dowódc¹, trzeba byæ gotowym pos³aæ na œmieræ...
tych, których siê kocha.
Nie boimy siê w³asnej œmierci.
Ale przychodzi taki czas...
Nie jesteœmy przygotowani na œmieræ tak wielu.
Czasami pojawia siê puste krzes³o. Ho³d poleg³ym towarzyszom,
ale wojna toczy siê dalej, gin¹ ludzie,
przychodzi nam p³aciæ coraz wy¿sz¹ cenê.
Liczymy siê ze strat¹ kilku z nas, ale nie ze strat¹ wszystkich.
To jest ta wielka pu³apka, generale.
Kiedy siê atakuje, trzeba wszystko poœwiêciæ.
Trzeba rzuciæ wszystko na szalê.
P³awimy siê w morzu krwi. Chcê po³o¿yæ temu kres.
To ma byæ ostateczna rozgrywka.
Obudzi³em siê dziœ rano z nadziej¹, ¿e George Meade siê wycofa³.
Nie chcia³ tu walczyæ. Tak, generale.
Obudzi³em siê i pomyœla³em: "Meade siê wycofa³,
"a ta wojna bêdzie trwa³a dalej".
Sprawimy, ¿e po¿a³uje, i¿ zosta³.
Z Bogiem, generale.
To na po³udnie od nas.
Myœla³em, ¿e rebelianci s¹ w Gettysburgu. Myœlisz, ¿e próbuj¹ nas oskrzydliæ?
Wstawaj, maminsynku. Idziemy.
Lawrence, co siê dzieje?
Pu³kowniku, kapral Estabrook melduje siê z powrotem.
- Brook, myœla³em, ¿e jesteœ chory. - By³em.
Jak siê teraz czujesz?
Mam problemy z ¿o³¹dkiem. Wymiotujê.
Pewnie coœ zjad³eœ.
- Dokoñcz posi³ek. Nied³ugo wyruszamy. - Tak jest.
- Pu³kownik Chamberlain. - Pu³kownik Vincent.
Zbierz swoich ludzi. Szybko.
Idziemy na tamto wzgórze.
- S³ysza³eœ? - Tak jest. Zajmê siê tym.
Rebelianci szykuj¹ atak na nasz¹ lew¹ flankê.
Musimy iœæ za nimi.
- Pospieszcie siê. - Tak jest.
Daj sygna³ do wymarszu!
Za mn¹.
£adowaæ dzia³a!
Generale.
Teren jest usiany g³azami.
¯o³nierze nieprzyjaciela s¹ okopani.
Dzia³a s¹ umieszczone miêdzy g³azami.
Widaæ ka¿dy mój ruch.
Jeœli zaatakujê zgodnie z rozkazem, stracê po³owê dywizji.
Bêd¹ mieli nas na talerzu.
Musimy siê cofn¹æ i zaatakowaæ z prawej.
Zajœæ ich od ty³u.
Genera³ g³ównodowodz¹cy nie zezwoli na manewr oskrzydlaj¹cy.
Spiera³em siê z nim o to wczoraj i dziœ rano.
Chcia³em go odwieœæ od tego ataku.
Sam nie mogê go odwo³aæ. Wiesz o tym.
Proszê mi pozwoliæ wejœæ na ten du¿y pagórek.
Nie ma tam nikogo. Jeœli ustawiê tam dzia³a...
Nie ma na to czasu.
Musia³byœ œci¹æ drzewa, by ustawiæ tam dzia³a.
Zanim by³byœ gotowy, zrobi³oby siê ciemno.
Z drugiej strony, jeœli oni ustawi¹ tam bateriê,
bêdziemy potrzebowali wiader na o³ów. Musisz zdobyæ to wzgórze.
Nie potrzebuj¹ nawet broni, by je obroniæ.
Wystarczy, ¿e zepchn¹ na nas te g³azy.
Po prostu je zdob¹dŸ.
Generale.
Robiê to wbrew w³asnej woli.
Sam jesteœ moim najlepszym oficerem.
A teraz, jeœli jesteœ gotów, zdob¹dŸ to wzgórze.
Strzelaj¹ za daleko.
Hej, ch³opaki, zauwa¿yliœcie, jak ci rebelianci s³abo strzelaj¹?
- Tom? - Tak.
Jeœli nastêpny spadnie nieco bli¿ej, matka straci obu synów.
IdŸ na koniec kolumny. Uwa¿aj na maruderów.
Lepiej nie trzymajmy siê razem.
Lawrence, nie...
PONI¯EJ
Ca³a armia rebeliantów jest tam w dole.
Próbuj¹ nas oskrzydliæ. Mog¹ siê tu zjawiæ w ka¿dej chwili.
Musimy utrzymaæ to miejsce. Nie mo¿emy ich przepuœciæ.
Dobrze. Zostaniesz tutaj.
Wywieœcie chor¹giew i rozlokujcie siê na lewo od tej linii.
Reszta brygady rozlokuje siê po prawej. Jasne?
- Tak, Ellis, tu jest linia podzia³u. - Tak jest.
Twój pu³k bêdzie na lewo od tego miejsca.
- Pu³kowniku, twój pu³k jest na koñcu linii. - Tak.
Najbardziej na lewo wysuniêty pu³k wojsk Unii. Jasne?
Linia ci¹gnie siê st¹d do wzgórza Cemetery Hill.
- Tutaj siê koñczy. - Rozumiem.
Pod ¿adnym pozorem nie mo¿ecie siê st¹d wycofaæ.
Jeœli to zrobicie, zostaniemy oskrzydleni.
Jeœli armia nieprzyjaciela siê têdy przedrze,
zajdzie nasze wojska od ty³u.
- Musicie broniæ tego miejsca do ostatka. - Tak jest.
Zobaczymy, jak profesorowie walcz¹.
Ellis, ka¿ ludziom zaj¹æ pozycje. Dowódcy kompanii do mnie.
Tak jest.
Strzelcy na lewo!
Batalion na prawo!
Formujcie szereg. Marsz.
Trêbacz, daj sygna³ oficerom.
"Do ostatka". Do jakiego ostatka?
Czysta retoryka.
Do ostatniej kuli? Ostatniego ¿o³nierza?
Ostatniej piêdzi ziemi? Czy mo¿e ostatniego rebelianta?
Do ataku!
Obróæcie te dzia³a!
83. Pu³k Pensylwanii, 44. Nowy Jork i 16. Michigan...
zajm¹ pozycje po prawej. Jeœli spojrzycie w lewo, zobaczycie,
¿e nikogo tam nie ma.
Jesteœmy ostatni w linii. Armia Unii koñczy siê na nas.
Jesteœmy lew¹ flank¹.
Rozumiecie, panowie?
Nie mo¿emy siê wycofaæ.
Dziœ musimy byæ uparci.
Niech ch³opcy zajm¹ pozycje. Niech siê okopi¹.
Ustawcie szañce z kamieni.
Niech druga linia bêdzie 20 metrów za pierwsz¹.
Stromy teren daje nam przewagê.
Jeœli linia zostanie przerwana, ktoœ zostanie ranny,
uzupe³nijcie j¹ z drugiej linii. Co z amunicj¹?
Wed³ug mnie wystarczy 60 sztuk na osobê.
Dobrze. 60 sztuk. Chyba... Tak, to wystarczy.
Jakieœ pytania?
Pu³kowniku.
Mnie siê wydaje, ¿e walki tocz¹ siê po drugiej stronie wzgórza.
A mi siê zdaje, ¿e jesteœmy na ty³ach dzia³añ.
Wszystko rozgrywa siê z przodu.
Wzgórze jest strome i skaliste. Ods³oniête. Nie da siê pod nie podejœæ.
Rebelianci bêd¹ chcieli je obejœæ.
Wyjad¹ z tamtej prze³êczy.
Bêd¹ siê posuwaæ pod os³on¹ drzew, spróbuj¹ nas obejœæ.
Panowie,
nie mo¿emy im na to pozwoliæ.
Panowie.
Z Bogiem.
Kapitanie Clark, zajmij pozycjê na prawo od 83. Pu³ku...
w kierunku œrodka.
Ellis, zajmij pozycjê po lewej. Uwa¿aj. Twoje stanowisko bêdzie ods³oniête.
- Pu³kowniku. - Kapral Estabrook?
Co mam zrobiæ z tymi wiêŸniami? Niedobitki 2. Pu³ku Maine.
Kto chce siê przy³¹czyæ do nas?
- Rebelianci nadchodz¹? - Tak.
Trochê nudno tak siedzieæ i siê przygl¹daæ.
Ci, co siê przy³¹cz¹, nie zostan¹ postawieni przed s¹d wojskowy.
Nikt nie bêdzie mnie nazywa³ tchórzem.
Czemu nie?
Nie mam ludzi, by was pilnowaæ. Macie tu byæ, kiedy to siê skoñczy.
- Dajcie im muszkiety. - Skoñczy³y siê, pu³kowniku.
Poczekajcie trochê.
Nied³ugo jakieœ siê zwolni¹.
To Pu³k Nowy Jork. Rebelianci musz¹ byæ blisko.
Nadejd¹ z tej strony.
Szeregowy Foss siê modli.
- Za mnie te¿ siê pomódl. - Tak jest.
- Bracia Merrill, prawda? - Tak jest.
Dlaczego stoicie?
Na le¿¹co nie mogê w nic trafiæ.
Bill te¿ nie. Lubimy strzelaæ na stoj¹co.
Radzê poszukaæ grubszego drzewa.
Id¹!
Trzymaj siê blisko mnie, tylko nie wystawiaj g³owy.
Buster!
Idzie na nas ca³a armia rebeliantów.
PrzejdŸ siê wzd³u¿ linii. Ka¿ siê ch³opcom dobrze ukryæ.
Niech usypi¹ wysokie szañce i dobrze celuj¹.
- PrzejdŸ siê i zaraz wracaj. - Dobrze.
Ale miej na nich oko.
Niektórzy tylko ³aduj¹, a nie strzelaj¹. Wci¹¿ tylko ³aduj¹.
Potem wracaj¹ do domu z oœmioma kulami w lufie.
Ani razu nie wystrzelili.
Pu³kowniku.
Ognia!
Strzelajcie, ch³opaki!
Nisko g³owy.
Uwa¿ajcie na lew¹ stronê.
Strzelajcie!
Cofaj¹ siê.
Zaraz ponowi¹ natarcie.
- Jak nam idzie? - Dobrze.
- Pu³kowniku. - Kapitanie Clark, s¹ ranni?
- Rany g³owy i barków. - Nie atakowali po lewej.
Atakuj¹ t¹ stron¹. Widzi ich pan, pu³kowniku?
Id¹ znowu!
Pu³kowniku, proszê spojrzeæ.
Przyszed³ nowy pu³k, kieruje siê na nasz¹ lew¹.
Tam. Widzisz?
Szybko!
Nie wytrzymamy kolejnego ataku.
- Zwo³aj dowódców kompanii. - Szybko.
- Sier¿ancie Owen! - Tak, pu³kowniku.
IdŸ na szczyt pagórka i powiedz, co stamt¹d widzisz.
Tak jest.
Zaraz zostaniemy oskrzydleni. Oto nasz plan.
Macie strzelaæ gêsto.
Trzymajcie siê blisko 83. Pu³ku Pensylwanii.
Ma nie byæ ¿adnych przerw w linii.
Kapitanie Clark, to twoje zadanie. Zrozumia³eœ? ¯adnych przerw.
Prawe skrzyd³o przejdzie na lew¹ stronê,
rozci¹gaj¹c siê na wiêkszym obszarze.
Widzicie chor¹gwie? Zostan¹ umieszczone na lewym skrzydle.
Kiedy dojdziecie do tego miejsca, za³amiemy liniê.
Czy to jasne?
Utworzymy now¹ liniê, prostopad³¹ do tamtej.
Maksymalnie wykorzystamy rezerwy.
Musimy byæ gotowi do kontrataku, kiedy tylko pojawi siê szansa.
- Jakieœ pytania? - Nie.
Dobrze. Wykonaæ!
Poruczniku. Ch³opaki, za mn¹, szybko.
Szybciej!
- Jak siê czujesz, Andrew? - W porz¹dku. A pan?
Trochê zmêczony.
- Ch³opcy dzielnie walcz¹. - Masz racjê.
Zabi³em jednego. Zabi³em rebelianta.
Buster! Nic ci nie jest?
Nie. Ale przez tê ranê trudniej mi bêdzie teraz strzelaæ.
Doktor zaraz siê tob¹ zajmie.
Nie trzeba. Banda¿ wystarczy.
Przynajmniej mogê usi¹œæ. Buty mnie uwieraj¹.
Pu³kowniku, moim ludziom koñczy siê amunicja.
IdŸ do 83. Pu³ku. Niech przyœl¹, co mog¹.
Poruczniku, zbierz ca³¹ amunicjê od rannych i zabitych.
- Wszystko, co siê da. - Id¹, pu³kowniku!
Strzelajcie! Uzupe³nijcie szyki!
Uciekaj¹!
A niech mnie.
Id¹ znowu! Ile razy jeszcze ponowi¹ atak?
Niewiele mi zosta³o. Dwa naboje. To wszystko, co mam.
Ponawiaj¹ atak na skrzyd³a. Bardziej atakuj¹ lewe.
83. Pu³k nie mo¿e nam pomóc. Sami maj¹ k³opoty.
- Pu³kowniku! Chcia³em z³o¿yæ raport. - Mów.
Vincent jest powa¿nie ranny.
Oberwa³ zaraz na pocz¹tku bitwy.
Przysz³a nam z pomoc¹ brygada Weeda.
Tak mi powiedzieli. Ale Weed nie ¿yje.
Przerzucono tam bateriê artylerii Hazletta.
Ale Hazlett nie ¿yje. O ile mi wiadomo...
Mo¿esz sprowadziæ stamt¹d amunicjê?
Nie wiem. Wszêdzie nie³ad. Ale trzymaj¹ siê dzielnie.
Rebeliantom ciê¿ko tu podejœæ.
- Zbocze jest strome. - Potrzebna nam amunicja.
Pu³kowniku, wiêkszoœæ moich ludzi jest ranna.
Jeœli rebelianci ponowi¹ atak, nie zatrzymamy ich.
Ka¿ zebraæ amunicjê od rannych.
- Liczy siê ka¿dy nabój. IdŸ! - Id¹ znowu!
Gotowi, ch³opaki!
Strzelajcie, ch³opcy!
Ognia!
Strzelajcie!
Id¹!
Uzupe³nijcie tê wyrwê!
Pu³kowniku, straci³em po³owê ludzi.
Mam wielu rannych. Lewe skrzyd³o jest s³abo obsadzone.
- Ile mamy amunicji? - Prawie wcale.
Pu³kowniku, koñczy nam siê amunicja. Nie mamy czym strzelaæ.
Niektórym nic ju¿ nie zosta³o.
Co zrobimy?
Moi ludzie musieli braæ muszkiety od zabitych rebeliantów.
- Powinniœmy siê wycofaæ. - Nie mo¿emy.
Nie wytrzymamy kolejnego natarcia.
Jeœli ich nie zatrzymamy, ca³a flanka siê za³amie.
Id¹.
Nie mo¿emy siê wycofaæ. Nie mamy czym strzelaæ.
Za³ó¿cie bagnety.
Jesteœmy na górze, to nam da przewagê.
Pewnie s¹ zmêczeni. Za³ó¿cie bagnety.
Ellis, ty pójdziesz lew¹ stron¹. Ja praw¹.
Ca³y pu³k robi skrêt w prawo.
- Mamy szar¿owaæ? - Tak. Zrobimy tak.
Szar¿ujemy, zbiegaj¹c ze wzgórza.
Tak samo, jak wtedy cofnêliœmy siê na lewo,
teraz zbiegamy w dó³, skrêcaj¹c jak drzwi.
Zmieciemy ich ze wzgórza, kiedy bêd¹ siê wspinaæ. Jasne?
- Czy wszyscy zrozumieli? - Tak jest.
Ellis, zajmij lewe skrzyd³o.
Na moj¹ komendê ca³y pu³k rusza naprzód, a potem skrêca w prawo.
Tak jest.
Wykonaæ.
Bagnet na broñ!
Ruszamy!
Szybciej, ch³opaki! Szybciej!
Dalej!
Bagnet na broñ!
Do szabel!
Bagnet na broñ!
Lewa zatacza, prawa stoi.
Prawa stoi!
Do ataku!
Pistolet.
Poddajê siê.
Zostañ tu.
Na Boga, pu³kowniku, pañscy ludzie wci¹¿ atakuj¹.
- Niech ich pan lepiej zatrzyma. - Pêdz¹ na Richmond.
- Richmond! - Wyrobili normê na dzisiaj.
Chcê ci przedstawiæ tego cz³owieka z Alabamy.
Kapitanie Hawkins, to mój brat, pu³kownik Chamberlain.
Pu³kowniku.
Mogê dostaæ wody?
Tak.
Tom, daj mu wody.
Tak jest. Proszê ze mn¹.
Jak siê czujesz?
Dwa razy!
Coœ takiego! Dasz wiarê?
Dwa razy.
A ty, pu³kowniku, jak siê czujesz w ten piêkny dzieñ?
Dosta³em w pachê.
Coœ takiego! W cholern¹ pachê.
Co z nim?
Trzeba bêdzie amputowaæ.
To tylko rêka. Coœ musia³em straciæ.
Mo¿e byæ rêka.
Innych czêœci bardziej by³oby mi ¿al. Taka jest prawda.
Napi³bym siê jednego.
Zobaczê, co da siê zrobiæ.
Œwietnie siê sprawi³eœ.
Pu³kowniku...
Jestem, Buster. Jestem przy tobie.
Nasza armia mia³a szczêœcie.
Chcê ci powiedzieæ na wypadek, gdyby...
¯e nigdy nie s³u¿y³em...
Nigdy nie s³u¿y³em pod lepszym dowódc¹.
Niech siê pan nie martwi.
Wyjdzie z tego. To twardy Irlandczyk.
Pu³kowniku. To bêdzie dla mnie zaszczyt.
Pu³kowniku. Prowadzê jeñców z nie nabitym muszkietem.
Pozwalam.
Kaza³ mi pan iœæ na szczyt góry.
- Moi ludzie zajm¹ siê jeñcami. - Dobrze.
Obserwowaliœmy z góry.
Nigdy nie widzia³em czegoœ podobnego.
Mogê uœcisn¹æ pañsk¹ d³oñ?
Chwileczkê, pu³kowniku. Jak siê nazywa to miejsce...
Czy ta góra ma jak¹œ nazwê?
To Little Round Top. Tak nazywa siê góra, której pan broni³.
Ta, na któr¹ pan idzie, nazywa siê Big Round Top.
Naprawdê? Muszê zapamiêtaæ.
Ellis, ka¿ ludziom ruszaæ. Ja pójdê przodem.
Sam?
Dosta³ znieczulenie, generale.
Powinien siê teraz przespaæ.
Niewiele widzia³em.
Ch³opcy poszli w bój. Zaatakowali tych za ska³ami.
Jak posz³o, Pete?
Dobrze, Sam.
Zdobyliœmy te ska³y?
Wiêkszoœæ.
Najgorsze...
pole bitwy, jakie widzia³em.
Wiesz co?
Nazywaj¹ je...
Jaskini¹ Diab³a. Dobra nazwa.
Jakie straty?
Jeszcze nie wiemy.
Muszê pochwaliæ ch³opców.
Trzeba mi by³o pozwoliæ uderzyæ po prawej.
Powinniœmy byli uderzyæ po prawej.
Musi odpocz¹æ.
Wzywa³ mnie pan, generale?
Harrison.
Tak.
Mam dla ciebie nocne zadanie.
Podejmujesz siê?
"Œwiat zakocha siê w nocy i odt¹d...
"Nie z³o¿y ho³du jaskrawemu s³oñcu".
Kiedy wojna siê skoñczy, z przyjemnoœci¹ obejrzê ciê na scenie.
Czego pan sobie ¿yczy, generale?
Masz pojechaæ na prawe skrzyd³o Unii i wybadaæ sytuacjê.
W jakiej s¹ kondycji, jakie maj¹ rezerwy, co kombinuj¹.
Mo¿e ci to zaj¹æ ca³¹ noc, ale chcê mieæ dok³adne informacje.
- Jestem do pañskich us³ug, generale. - Dobrze.
To niebezpieczna wyprawa. Bêdê ci bardzo zobowi¹zany.
Dziêkujê, generale.
Muszê przyznaæ, ¿e najbardziej mi w tej pracy doskwiera...
brak publicznoœci.
Dobrze siê spiszê, a nikt o tym nie wie.
Nikt nie podziwia mojej pracy. Rozumie pan?
To deprymuj¹ce dla aktora.
Ruszaj.
Cieszê siê, ¿e widzê pana w dobrym zdrowiu.
Przyjecha³em po rozkazy, generale.
Zdaje siê, ¿e genera³ Stuart wróci³.
Syn marnotrawny.
Niewiele nam dziœ zabrak³o.
Generale?
Prawie ich pokonaliœmy.
Czu³em, ¿e za chwilê ulegn¹.
Przez chwilê zdawa³o mi siê, ¿e widzê nasze sztandary na wzgórzu.
Nie by³o a¿ tak dobrze.
Nasze ataki nie by³y skoordynowane. Nie wiem dlaczego.
Ale mimo to prawie uda³o nam siê wygraæ.
Droga do Waszyngtonu sta³a otworem.
Co z genera³em Hoodem?
Bêdzie ¿y³, ale rêkê trzeba bêdzie amputowaæ.
Dobry Bo¿e.
Armii nie staæ na stratê genera³a Hooda.
Tylu dobrych ¿o³nierzy poleg³o dzisiaj.
Generale?
Lo zaj¹³ sad brzoskwiniowy i pole pszenicy.
Ale nie zdo³a³ wejœæ na wzgórze.
Hood zdoby³ Jaskiniê Diab³a, ale nie zdo³a³ zdobyæ skalistego pagórka.
Wojska Unii wci¹¿ maj¹ wzgórza. Wci¹¿ przybywaj¹ posi³ki.
Generale?
Droga na ich prawe skrzyd³o wci¹¿ jest wolna.
Pomyœlê nad tym, generale.
Naszej artylerii wystarczy amunicji na jeden atak, ale tylko jeden.
Wiem.
Zastanowiê siê nad tym.
- Generale... - Cieszê siê, ¿e nic siê panu nie sta³o.
Porozmawiamy o tym rano.
Gdy tak mówi³eœ o ma³pach na drzewie,
przypomnia³a mi siê kanonada na pó³wyspie.
By³o tam jedno drzewo, za którym mo¿na siê by³o ukryæ.
Takie cienkie drzewko. Wszyscy stanêli za nim...
w d³ugim, w¹skim szeregu przypominaj¹cym warkocz.
Falowa³ to w jedn¹, to w drug¹ stronê.
Gdy pocisk spada³ po jednej stronie,
warkocz wygina³ siê w drug¹.
To by³ niesamowity widok.
George, co to ma wspólnego z nasz¹ rozmow¹?
Generale.
Kontynuujcie, panowie. Nie chcê wam przerywaæ.
Przybywa pan w sam¹ porê, generale.
Próbowa³em przekonaæ George'a do nowoczesnej, naukowo dowiedzionej...
teorii Karola Darwina. Do teorii ewolucji,
która zak³ada, ¿e cz³owiek pochodzi od ma³py.
Nie daje siê przekonaæ.
- Naprawdê? - Nie.
Kaza³em Lo nie zaœmiecaæ umys³u pogañskimi bluŸnierstwami.
Powinieneœ poœwiêcaæ swój wolny czas na studiowanie...
spraw zwi¹zanych ze sztuk¹ wojenn¹.
Kaza³ mi, dobre sobie.
Albo na zaw³aszczenie kolejnej partii tej wybornej whisky.
Œwiêta racja.
- Napije siê pan z nami? - Nie, dziêkujê.
Jestem przekonany, ¿e genera³ podziela moje obrzydzenie...
t¹ ma³pi¹ sugesti¹.
S³ysza³em, ¿e wielu œwiat³ych ludzi traktuje teoriê Darwina jak now¹ Bibliê.
Nie zostaliby zaproszeni do kurcz¹cego siê grona przyjació³ George'a.
Generale Longstreet.
Zamierzam rozstrzygn¹æ tê kwestiê raz na zawsze.
Dobrze.
Byæ mo¿e s¹ wœród was tacy, którzy uwa¿aj¹, ¿e pochodz¹ od ma³py.
Mo¿liwe, ¿e s¹ i tacy,
którzy uwa¿aj¹, ¿e ja pochodzê od ma³py, ale...
wyzwê na pojedynek ka¿dego,
kto twierdzi, ¿e genera³ Lee pochodzi od ma³py.
- Racja. - To ma³o prawdopodobne.
Ca³a nauka dr¿y przed pora¿aj¹c¹ logik¹ twojego intelektu.
Ilu twoich krewniaków jest ma³pami?
Czego siê dowiedzia³eœ o Samie Hoodzie?
Byæ mo¿e straci rêkê.
Dick Garnett nie jest w pe³ni si³. Ledwie chodzi.
Ale kiedy zacznie siê bitwa, ¿adna si³a nie zatrzyma go w ³ó¿ku.
Mo¿e gdybyœ mu rozkaza³...
Chyba nie mo¿esz tego zrobiæ.
Ten ch³opak potrafi œpiewaæ.
To Kathleen Mavourneen.
Masz jakieœ wieœci o Hancocku?
Natkn¹³em siê dziœ na niego.
Jego wojsko stoi jak¹œ milê st¹d.
Twardy z niego przeciwnik.
Bardzo twardy.
To ich najlepszy genera³.
Lepsi siê nie rodz¹. Taka jest prawda.
Chcia³bym siê z nim jak najszybciej zobaczyæ.
Kiedy ostatni raz siê widzieliœmy,
gra³ w³aœnie tê melodiê.
To by³o w Kalifornii. Wszyscy byliœmy jeszcze wtedy razem.
Zanim siê rozjechaliœmy.
Na wiosnê 1861 roku.
By³a te¿ Myra Hancock.
Pamiêtasz Myrê, ¿onê Hancocka?
Piêkna kobieta.
Najpiêkniejsza, jak¹ kiedykolwiek widzia³em.
By³a z nich piêkna para.
Piêkna.
By³ wtedy ze mn¹ Garnett.
Wielu ch³opców ze starej gwardii. Staliœmy wokó³ fortepianu i œpiewaliœmy...
w niebieskich mundurach.
Wyje¿d¿aliœmy nastêpnego dnia.
Niektórzy na pó³noc, inni na po³udnie.
W przeciwne strony.
Po¿egnanie towarzyszy broni.
"¯egnaj. Powodzenia.
"Do zobaczenia w piekle".
Pamiêtasz?
Pod koniec wieczoru...
zebraliœmy siê przy fortepianie.
Myra zaczê³a graæ...
w³aœnie tê melodiê.
Niewa¿ne, ile up³ynie czasu,
nigdy jej nie zapomnê.
Wiesz, jak by³o, Pete.
Winn by³ dla mnie jak brat.
Pamiêtasz?
Pod koniec wieczoru...
atmosfera zrobi³a siê ciê¿ka.
Zaczêliœmy...
Pola³y siê ³zy.
Podszed³em do Hancocka.
Obj¹³em go ramieniem i powiedzia³em:
"Jak mi Bóg mi³y,
"jeœli kiedykolwiek podniosê na ciebie rêkê,
"niech mnie piek³o poch³onie".
Nie widzia³em go od tamtej pory.
By³ pod Malvern Hill,
White Oak Swamp, Sharpsburgiem i Fredericksburgiem.
Obawiam siê, ¿e nied³ugo go zobaczê.
Po drugiej stronie...
tego pola œmierci.
Myœla³em nawet, by nie braæ udzia³u w tej bitwie.
Ale nie mogê tego zrobiæ.
To by³oby nie w porz¹dku.
Chyba nie.
Dziêkujê, Peter.
Musia³em to z siebie wyrzuciæ.
Chcê wys³aæ Myrze Hancock...
tê ma³¹ przesy³kê. Niech j¹ otworzy,
gdybym nie prze¿y³.
Odwiedzisz j¹...
po wojnie.
Dobrze, Pete?
Dziêkujê.
Co za dzieñ dziœ mamy, majorze?
Jest ju¿ po pó³nocy, generale.
Mamy wiêc pi¹tek.
- Pi¹tek, trzeci lipca? - Tak.
Zatem jutro bêdzie czwarty lipca.
Dzieñ Niepodleg³oœci.
- Na œmieræ zapomnia³em. - Bóg ma poczucie humoru.
Przepraszam, ¿e ciê tak d³ugo trzymam.
To dla mnie zaszczyt.
Powinniœmy mieæ wiêkszy sztab.
To by by³a dla mnie ujma, generale.
Wyrabiam siê.
Dobrze.
Genera³ Stuart czeka, generale.
- Mam go wprowadziæ? - Tak.
- Majorze? - Tak, generale.
Proszê nam nie przeszkadzaæ.
- Dobrze. - Dziêkujê.
Genera³ Lee przyjmie teraz pana, generale.
Chcia³ mnie pan widzieæ, generale.
Niektórzy znamienici oficerowie uwa¿aj¹, ¿e nas pan zawiód³.
Generale, proszê mi powiedzieæ którzy.
Nic z tych rzeczy. Nie ma na to czasu.
Proszê mi pozwoliæ odeprzeæ...
Nie ma czasu.
Generale Stuart.
Mia³ pan broniæ nasze wojsko...
przed kawaleri¹ nieprzyjaciela.
Mia³ pan donosiæ o ka¿dym ruchu g³ównych si³ nieprzyjaciela.
Nie wype³ni³ pan swojej misji.
Wyjecha³ pan...
i nie informowa³ ani o tym, co pan robi, ani o ruchach wroga.
Tymczasem zostaliœmy wci¹gniêci w bitwê...
bez dostatecznej wiedzy o sile wroga i jego pozycji.
Bez dostatecznej znajomoœci terenu.
Tylko dziêki ³asce Bo¿ej nie skoñczy³o siê to katastrof¹.
Generale Lee, mia³em powody.
Byæ mo¿e Ÿle zrozumia³ pan moje rozkazy.
Byæ mo¿e nie wyrazi³em siê jasno.
Chcê wyraŸnie zaznaczyæ.
Generale,
pañska kawaleria to oczy naszej armii.
Bez pañskiej kawalerii jesteœmy œlepi.
Raz ju¿ siê tak zdarzy³o.
To nie mo¿e siê powtórzyæ.
- Poniewa¿ straci³em zaufanie... - Mówi³em, ¿e nie ma na to czasu!
Nie mamy czasu.
Jutro czeka nas kolejna bitwa. Jest nam pan potrzebny.
Potrzebny nam ka¿dy ¿o³nierz. Bóg mi œwiadkiem.
Proszê zapamiêtaæ to, co powiedzia³em...
i wyci¹gn¹æ z tego naukê dla siebie.
Zosta³ pope³niony b³¹d.
Nie ma prawa siê powtórzyæ. Znam pañsk¹ wartoœæ.
Jest pan jednym z najlepszych dowódców kawalerii, jakich znam.
Ma pan wielkie zas³ugi dla naszej armii.
Nie wracajmy ju¿ do tej sprawy.
Uwa¿am sprawê za zakoñczon¹. Dobranoc, generale.
PI¥TEK, 3 LIPCA 1963 ROKU
DZIEÑ OSTATNI
Pu³kowniku.
Co robisz?
Dajê odpocz¹æ nogom.
Dobrze.
Masz st¹d niez³y widok.
Gdzie by³eœ?
Wys³aliœmy oddzia³...
po kolejne zaginione dusze.
ZnaleŸliœmy przy nich kawê, której nie mogli ju¿ wypiæ.
Ale z ciebie hiena.
Œwietnie siê wczoraj spisa³eœ.
Rebelianci wci¹¿ ponawiali szturm.
To robi³o wra¿enie.
Myœlisz, ¿e dziœ znowu zaatakuj¹?
Nie zanosi siê, by chcieli odejœæ.
Mamy zaledwie 100 ludzi.
Razem z tymi z 2. Pu³ku Maine.
Mamy dobre pozycje.
Atak pozorowany.
Zawiadom nasze posterunki.
Mo¿e to atak pozorowany, a mo¿e g³ówne uderzenie.
Co z amunicj¹, o któr¹ prosi³em?
ZajdŸ do szpitala, zobacz, co z rannymi i Busterem.
Tak jest.
Przyda³by siê jeszcze jeden goniec.
Jak tak dalej pójdzie, nogi mi odpadn¹ od tego biegania.
WZGÓRZE SEMINARY RIDGE
- Dzieñ dobry, generale. - Dzieñ dobry, generale.
- Przejedzie siê pan ze mn¹? - Tak.
Generale Longstreet, dotar³a ju¿ dywizja Picketta.
Niech pan podprowadzi swój korpus.
Niech pan zajmie to œrodkowe wzgórze i przerwie liniê wroga.
Dywizje Hooda i McLawsa...
maj¹ za sob¹ ciê¿ki dzieñ. Bra³y udzia³ we wczorajszej bitwie.
Ich zdolnoœæ bojowa spad³a o po³owê.
Straci³y po³owê ludzi.
Ludzie s¹ zmêczeni, potrzebuj¹ odpoczynku.
A tam,
na tych skalistych pagórkach po prawej, s¹ trzy korpusy Unii.
Jeœli ruszê do ataku wszystkimi si³ami,
nie bêdziemy mieli flanki.
Zajd¹ nas z boku i rozbij¹.
S¹ dobrze okopani na tych pagórkach. Nie ust¹pi¹ ³atwo.
Maj¹ dobre pozycje do strza³u i du¿o dzia³.
Bêdziemy atakowaæ pod górê na otwartej przestrzeni.
Jak bêdziemy siê komunikowaæ? Jak skoordynujemy atak?
Oni s¹ zgrupowani w jednym punkcie.
Maj¹ silne rezerwy.
Gdziekolwiek ich uderzymy, natychmiast uzupe³ni¹ ubytki.
Nasze posi³ki bêd¹ mia³y do pokonania d³ug¹ drogê.
Z ich pozycji widaæ nasz ka¿dy ruch.
Nawet teraz ich dzia³a patrz¹ prosto na nas.
Przedrzemy siê œrodkiem.
Œrodek ulegnie pod naszym naporem.
Z ka¿d¹ chwil¹ zyskuj¹ na sile, zewsz¹d przybywaj¹ posi³ki.
My nie mo¿emy liczyæ na ¿adne. Jeœli zostaniemy, musimy walczyæ.
Jeœli siê wycofamy, to po dwóch dniach walk...
i ze œwiadomoœci¹, ¿e nie mogliœmy nic wiêcej zrobiæ.
Nigdy jeszcze nie pozwoli³em przej¹æ wrogowi inicjatywy.
Odwrót nie wchodzi w grê.
Zaatakowaliœmy obydwie flanki nieprzyjaciela.
Wys³a³ tam posi³ki...
i tam jest teraz najmocniejszy. Na tych pagórkach i ska³ach.
Œrodek jest jego s³abym punktem.
Kontroluj¹ wzniesienie.
Widzisz tamto d³ugie zbocze?
To w œrodku? Tam jest najs³abszy punkt nieprzyjaciela.
Dywizja genera³a Picketta nie bra³a jeszcze udzia³u w bitwie.
Pod pañskim doœwiadczonym dowództwem,
w otwartej bitwie i na przez siebie wybranym polu...
pokonamy ich.
Pu³kowniku, kurier od pu³kownika Rice'a.
Pu³kowniku Chamberlain.
Ale¿ tu wysoko.
Moim ludziom brakuje ¿ywnoœci.
Pu³kownik Rice kaza³ panu przekazaæ, ¿e zostanie pan zmieniony.
Zmieniony?
Œwie¿e oddzia³y s¹ ju¿ w drodze, zast¹pi¹ was, pu³kowniku.
Pu³kownik Rice chce wam daæ odpocz¹æ.
Macie siê wycofaæ. Ja wam wska¿ê drogê.
Odwrót.
Ellis, ka¿ formowaæ szereg. Wyruszamy.
Tak jest.
Dok¹d idziemy?
W dobre miejsce.
Spokojne. Najbezpieczniejsze na polu bitwy.
W samym œrodku.
Tak, generale.
Zaatakujemy œrodek.
Ma pan racjê co do flanki.
Hood i McLaw ponieœli wczoraj ciê¿kie straty.
Dam panu dwie inne dywizje: Genera³a Pettigrew i genera³a Trimble.
S¹ silniejsze i bardziej wypoczête.
Bêdzie pan mia³ prawie trzy dywizje. Razem z dywizj¹ Picketta.
Skieruje siê pan na tamte drzewa.
Atak poprzedzi ostrza³ artyleryjski.
Skoncentrujemy nasz ogieñ artyleryjski na tym ma³ym odcinku.
Feu d'enfer, jak by powiedzia³ Napoleon.
Kiedy artyleria zrobi swoje, pañski atak prze³amie ich obronê.
Bêdzie pan mia³ prawie 15000 ludzi pod swoim dowództwem, generale.
Mo¿e pan zaczynaæ, kiedy bêdzie pan gotów.
Ale proszê wszystko dobrze przygotowaæ. To bardzo wa¿ne.
Wszystko od tego zale¿y.
Za pozwoleniem.
Ca³e ¿ycie by³em ¿o³nierzem.
Zaczyna³em jako zwyk³y ¿o³nierz. Zna pan moj¹ karierê.
Muszê to panu powiedzieæ. Nie wierzê w powodzenie tego ataku.
Nikt nie jest w stanie zdobyæ tego wzgórza. Nawet dysponuj¹c 15000 ludzi.
To prawie 2 km otwartej przestrzeni.
Kiedy wyjedziemy z lasu, znajdziemy siê...
pod ostrza³em jankeskiej artylerii ze wszystkich stron.
To s¹ ludzie Hancocka.
Chowaj¹ siê za ska³ami tak jak my pod Fredericksburgiem.
Spe³niamy swój obowi¹zek, generale.
Robimy to, co musimy.
Tak jest.
Pu³kownik Alexander dowodzi nasz¹ artyleri¹. To œwietny ¿o³nierz.
Spróbuje trochê odrzuciæ wroga za wzgórze, zanim pañskie dywizje tam dotr¹.
Pañscy ludzie bêd¹ wiedzieli, co robiæ. Ca³e 15000...
skupi siê w jednym miejscu. Tam, gdzie grzbiet jest najni¿szy.
Tam linia jest najs³absza.
Genera³ Meade dysponuje du¿ymi si³ami na skrzyd³ach.
Œrodek jest s³abiej obsadzony.
Szacujê, ¿e nie ma tam wiêcej ni¿ 5000 ludzi.
Artyleria p³k Alexandra przerwie liniê tak jak pod Fredericksburgiem.
- Tak jest. - ¯egnaj.
O czym pan myœli, generale?
Dywizja Picketta jest z mojego korpusu.
Pozosta³e dwie s¹ z korpusu A.P. Hilla.
Czy genera³ Hill nie powinien prowadziæ ataku?
S³ucham?
Czy genera³ Hill nie powinien prowadziæ ataku?
Przepraszam, generale.
Zawsze by³em bardzo ostro¿ny.
Bardzo ostro¿ny.
Nikomu bardziej nie ufam.
Jeœli mo¿emy zdobyæ to wzgórze...
Mo¿emy i zdobêdziemy je.
Generale, z Bogiem.
George, poprowadzisz atak.
Przygotuj siê.
Ustaw ludzi za tamtymi drzewami. Szczegó³ów dowiesz siê póŸniej.
Ruszaj, George!
Proszê mi wybaczyæ te podarte spodnie. Wiem, ¿e to nie przystoi oficerowi.
Pu³kowniku Alexander.
Dzia³a na tamtym skalistym pagórku mog¹ nam przysporzyæ k³opotów.
Proszê w nie wycelowaæ nasze dzia³a i je uciszyæ.
Nastêpnie,
kiedy piechota zaatakuje, podjedziesz bli¿ej...
i oczyœcisz flanki.
Ile masz lat, Porter?
28, generale.
Musisz równie¿ zdj¹æ tamte dzia³a, te na œrodkowym wzgórzu.
- To najwa¿niejsza rzecz. - Tak jest.
- Liczê na ciebie, synu. - Tak jest. Bêdziemy strzelaæ bez przerwy.
Dobrze.
Wykorzystaj ca³y swój arsena³.
Wszystko, co masz. Odpal dalekosiê¿ne dzia³a.
Ale nie otwieraj ognia, dopóki ci nie powiem, ¿e wszystko gotowe.
Kiedy dam ci znaæ, odpal wszystkie dzia³a. Niech ani jedno nie milczy.
ZnajdŸ jakiœ punkt obserwacyjny i oceñ zniszczenie.
Musimy wykurzyæ ich ze wzgórza.
Jeœli tego nie zrobimy...
W ka¿dym razie daj mi znaæ, gdy bêdzie ci siê koñczyæ amunicja.
Trzeba zostawiæ tyle, by wystarczy³o na wsparcie piechoty. Jasne?
Tak jest.
Johnston Pettigrew, Uniwersytet Pó³nocnej Karoliny.
Wiem.
O pañskich wynikach wci¹¿ mówi siê z wielkim szacunkiem.
Pañska reputacja uczonego dotar³a tu przed panem.
S³ysza³em, ¿e napisa³ pan ksi¹¿kê.
To niewielkie dzie³o. Jeœli genera³ chcia³by j¹ przeczytaæ...
- Oczywiœcie. - Ofiarujê panu egzemplarz z dedykacj¹.
Kapitanie, proszê przynieœæ moj¹ ksi¹¿kê ze skrzyni.
Generale, przepraszam, ale nie s¹dzê, bym mia³ teraz czas na czytanie.
Panowie.
Spójrzcie na tamt¹ kêpê drzew.
Tam zejd¹ siê wszystkie nasze jednostki.
Bêdziecie rozci¹gniêci w szereg, d³ugi na milê, 15000 ludzi.
Na szczycie tamtego pagórka bêdzie nasz punkt zborny.
Spójrzcie.
To s¹ Jankesi. Kamienna œciana.
To ma³y zagajnik.
Genera³ Trimble z dywizj¹ Pendera pójdzie po lewej.
Brygada genera³a Pettigrew za nimi.
Dywizja Picketta pójdzie po prawej.
George, daj dwie brygady z przodu...
i jedn¹ z ty³u, w ten sposób.
Tak jest.
Brygada Garnetta.
Jimmy Kemper.
Armistead za nimi.
Dobrze.
Garnett pójdzie z prawej strony dywizji Trimble.
Bêdzie pe³ni³ rolê zawiasu przy wykonywaniu serii skrêtów.
Niedaleko Emmitsburgh Road...
wykonacie pierwszy skrêt.
Potem prosto.
Potem znowu w lewo.
I tak dalej, wed³ug uznania,
by zmyliæ Jankesów i rozci¹gn¹æ ich w d³ug¹ liniê.
S¹ jakieœ pytania?
Dobrze, panowie.
Tam jest punkt zborny. Tamta kêpa drzew.
Wykorzystamy ca³¹ nasz¹ artyleriê.
Bêdziemy celowaæ w tamten punkt.
Bêdziemy go ostrzeliwaæ do wyczerpania amunicji.
Po skoñczeniu ostrza³u na mój znak wkraczacie do akcji.
G³êboko wierzê, ¿e ten atak zawa¿y na losie naszego kraju.
Ci, którzy polegli wczeœniej, s¹ dziœ z wami.
Pragnê powiedzieæ, ¿e to wielki zaszczyt s³u¿yæ pod pañskim dowództwem.
Dziêkujê, ¿e da³ mi pan szansê s³u¿yæ pod pañskim dowództwem.
Modli³em siê, generale.
Mo¿esz zdobyæ to wzgórze?
Harrison.
Czy mo¿e pan wydaæ rozkaz, by mi wydano muszkiet?
Chcia³bym wzi¹æ udzia³ w ataku.
Mo¿e móg³bym te¿ po¿yczyæ kapelusz albo mundur.
Ten jeden raz, generale.
S¹dzê, ¿e dziœ mo¿e byæ ostatni dzieñ tej wojny.
Chyba zas³u¿y³em sobie na to.
Wiesz, co siê tu bêdzie dzia³o?
Powiem ci.
Za drzewami nasze oddzia³y formuj¹ szyki.
Kiedy zza nich wyjd¹, znajd¹ siê pod ostrza³em dalekosiê¿nych dzia³ wroga.
Nieprzerwany ogieñ. Pociski eksploduj¹ce. Ze wszystkich dzia³.
Oddzia³y pójd¹ pod ostrza³em, maj¹c do pokonania prawie 2 km.
A do tego na otwartej przestrzeni...
i w zasiêgu muszkietów nieprzyjaciela.
Tamten p³ot spowolni ich marsz.
Szyk, to, co z niego zosta³o, zacznie siê roz³aziæ.
Kiedy przejd¹ tamt¹ drogê, ostrzelaj¹ ich dzia³a krótkiego zasiêgu.
Kartaczami.
Tysi¹ce drobnych od³amków czyni¹ce olbrzymie wyrwy w szeregu.
Jeœli dotr¹ do œciany w jako takim szyku,
nie zostanie ich wielu.
To czysta matematyka.
Ale byæ mo¿e...
nasza artyleria prze³amie ich obronê.
Jest taka mo¿liwoœæ.
Nawet jeœli, to jest tam Hancock. A on nie bêdzie ucieka³.
Czysta matematyka.
Jeœli dojd¹ do drogi albo dalej, zostanie ich po³owa.
Ale, Harrison,
nie wierzê, by dotarli do tej œciany.
Za pozwoleniem, generale.
Postaram siê o ten muszkiet.
To kwatera genera³a Meade'a.
Zajmiecie pozycjê na ty³ach.
ŒRODEK WOJSK UNII
Nie musicie wznosiæ szañców, ale nigdzie nie odchodŸcie.
- Majorze Spear, s³ysza³ pan? - Tak. Rozmieszczê ludzi.
Pan, pu³kowniku, ma siê zg³osiæ do genera³a Hancocka. Zaprowadzê pana.
Generale Hancock, pu³kownik Chamberlain, 20. Pu³k Maine.
Chamberlain.
Tak.
¯o³nierze mówi¹, ¿e uczestniczyliœcie w ciê¿szych walkach,
ni¿ mi moi sztabowcy donieœli.
Uczestniczyliœmy.
Podobno kaza³ pan ludziom iœæ na bagnety.
Nie ma siê czego wstydziæ.
Przyjrzê siê temu.
Potrzeba nam ludzi walecznych.
Tak samo jak dowódców brygady.
Gratulujê, dobra robota.
Dziêkujê, generale.
Jak pañski oddzia³?
Brakuje nam ¿ywnoœci. Ludzie s¹ g³odni. Nie mamy te¿ amunicji.
Skoñczy³a siê.
Proszê siê tym zaj¹æ.
Niech pan napisze raport.
Tak jest.
Ponoæ jest pan nauczycielem.
To by³o dawno.
Czasami sam ju¿ nie wiem, jak d³ugo trwa ta wojna.
Trzy lata czy trzy ¿ycia.
- Czego pan uczy? - Retoryki...
oraz naturalnej i objawionej religii. W Bowdoin College, generale.
Proszê powiedzieæ, profesorze.
Czy pamiêta pan tak¹ antyczn¹ opowieœæ o dwóch mê¿ach,
najlepszych przyjacio³ach, prawie braciach,
którzy dziwnym zrz¹dzeniem losu znajduj¹ siê...
po przeciwnych stronach w czasie wojny?
A pewnego dnia...
staj¹ naprzeciwko siebie na polu bitwy?
Jeœli nie Grecy, to na pewno Rzymianie napisali takie opowiadanie.
Osobiœcie uwa¿am, ¿e ta historia pochodzi z Biblii.
Prawie ka¿dy oficer po ka¿dej stronie...
zna kogoœ, kto nosi nieprzyjacielski mundur.
Dziœ rano...
spojrza³em przez lornetkê i ujrza³em sztandary...
9. i 14. Pu³ku Wirginii na tych wzgórzach przed nami,
dok³adnie naprzeciwko nas.
Jakbym s³ysza³ jego g³os.
Widzia³ jego stary zmiêty kapelusz.
Armistead dowodzi jedn¹ z brygad Picketta. Na pewno tam jest.
£udzi³em siê, ¿e taki dzieñ nigdy nie nadejdzie.
Myœla³em, ¿e w ci¹gu miesi¹ca bêdzie po wojnie.
Minê³y trzy lata i koñca nie widaæ.
Kto by pomyœla³, ¿e tyle to potrwa.
Co by pan zrobi³, Chamberlain?
Co pisz¹ na ten temat w ksi¹¿kach?
Proszê iœæ odpocz¹æ.
Dziœ i tak nic siê nie wydarzy.
Jest za gor¹co, wszyscy s¹ zmêczeni, po obydwu stronach.
Stacjonujemy na ty³ach, o tam.
Dziêkujê za szczer¹ rozmowê, generale.
Wracam ze szpitala.
Co za ba³agan.
Brakuje miejsca.
Nie maj¹ siê gdzie schowaæ przed s³oñcem. Wszêdzie le¿¹ ranni.
Amputuj¹ rêce i nogi na oczach wszystkich.
Tak nie powinno byæ.
Cz³owiek powinien mieæ trochê prywatnoœci.
Widzia³eœ Kilraina?
Co z nim?
Nie ¿yje.
Umar³ dziœ rano, zanim przyszed³em.
By³o przy nim kilku ludzi.
Kaza³ ciê po¿egnaæ.
I przeprosiæ.
Mówiê ci, Lawrence.
Lubi³em go.
Generale, proszê siê schowaæ. Nie mo¿e pan zgin¹æ.
Czasami ¿ycie dowódcy korpusu siê nie liczy.
Jak siê masz, Lo?
W porz¹dku, Dick.
To dobrze.
Jak noga?
W porz¹dku.
Nie mogê chodziæ,
wsiad³em wiêc na konia.
Nie mo¿esz tego robiæ. Bêdzie z ciebie ³atwy cel.
Jedziemy tam i prze³amiemy ich obronê.
Kiedy Jankesi uciekn¹, droga do Waszyngtonu bêdzie wolna.
Mo¿e wygramy ju¿ dziœ.
I bêdzie po wszystkim.
Mo¿e ju¿ dziœ.
Muszê tam jechaæ.
No, Lo.
Do zobaczenia na tamtym pagórku.
Mój Bo¿e, Lo. Czy¿ to nie cudowne?
Myœla³em, ¿e nas to ominie.
- Jakieœ pytania? - ¯adnych.
Dobrze.
Kiedy skoñczy siê ostrza³, wyskakujemy zza drzew. Szybko.
Nie zatrzymujemy siê nigdzie. Musimy tam dotrzeæ jak najszybciej.
Co z Garnettem?
- Co z nim? - Ledwie chodzi.
Psiakrew.
George, zabroñ mu szar¿owaæ.
Generale Armistead, nie mogê tego zrobiæ.
Generale Armistead.
Czo³em.
Mam nadziejê, ¿e wys³annik Jej Królewskiej Moœci mia³ spokojn¹ noc.
Spa³em jak zabity, generale.
Jak niemowlê. Spa³em jak niemowlê.
Nie wstawajcie. Le¿ymy.
¯adne miejsce nie jest bezpieczne.
Ka¿de jest równie dobre.
Strzelamy ju¿ doœæ d³ugo, generale.
Sta³o siê jasne, ¿e ani my, ani oni nie zdobêd¹ wyraŸnej przewagi.
Jeœli nadal bêdziemy strzelaæ w tym tempie,
mo¿e nam zabrakn¹æ amunicji, by wesprzeæ atak piechoty.
Mia³eœ wystarczaj¹co amunicji, kiedy zaczyna³eœ ostrza³?
Ogieñ nieprzyjaciela zmusi³ nas do przesuniêcia sk³adu dalej na ty³y.
Potrzebujemy wiêcej czasu, by za³adowaæ jaszcze.
Albo ograniczymy ogieñ teraz,
albo bêdziemy musieli to zrobiæ potem, gdy bêdziemy wspomagaæ piechotê.
Do diab³a!
Ka¿ê genera³owi Pickettowi wstrzymaæ siê z atakiem, dopóki nie uzupe³nicie amunicji.
Mamy trochê amunicji na sk³adzie. Jej uzupe³nienie potrwa godzinê.
W tym czasie wróg odzyska kontrolê nad wzgórzem.
Im d³u¿ej zwlekamy,
tym wiêcej czasu ma nieprzyjaciel na wzmocnienie linii.
Nawet jeœli nadejdzie kolejna partia amunicji,
czy zdo³amy zadaæ im wiêksze straty ni¿ oni nam?
Sprowadz¹ nowe baterie szybciej, ni¿ bêdziemy w stanie je niszczyæ.
Za³atw wiêcej amunicji i kontynuuj ostrza³.
Nie mogê wys³aæ dywizji Picketta ani ¿adnej innej,
dopóki nie zniszczymy choæ czêœci tych dzia³.
Powiedziano mi, ¿e pochodzi pan z rodziny o wojskowych tradycjach.
Kto panu powiedzia³? Kemper?
Powiedzia³ mi, ¿e pañski stryj dowodzi³ obron¹ Fortu McHenry...
podczas wojny w 1812.
A co za tym idzie by³ stra¿nikiem orygina³u hymnu amerykañskiego.
Muszê przyznaæ, ¿e dostrzegam w tym pewn¹ ironiê.
Pu³kowniku Fremantle.
Nie zaczê³o siê to od mojego stryja ani nie zakoñczy na mnie.
Wszyscy tu jesteœmy synami Wirginii.
Major, który dowodzi artyleri¹,
to James Dearing.
Najlepszy w klasie w West Point przed secesj¹ Wirginii.
Tamten ze sztandarem...
to szeregowy Robert Tyler Jones.
Jego dziadek by³ prezydentem Stanów Zjednoczonych.
A ten pu³kownik z ty³u to William Aylett.
Jego pradziadkiem by³...
Patrick Henry.
To on powiedzia³ waszemu królowi, Jerzemu IIl:
"Dajcie nam wolnoœæ albo œmieræ".
S¹ tu ch³opcy...
z Norfolk.
Z Portsmouth.
Z ma³ych wsi nad rzek¹ James River.
Z Charlottesville i Fredericksburga.
Z Shenandoah Valley.
Wiêkszoœæ z nich to weterani.
Tchórze i obiboki gryz¹ piach.
Ka¿dy z nich zna swoje obowi¹zki.
Przeprowadziliby tê szar¿ê, nawet gdyby nie prowadzi³ ich oficer.
Znaj¹ powagê sytuacji.
I odwagê nieprzyjaciela.
Wiedz¹, ¿e zadanie, które ich dziœ czeka,
bêdzie trudne i œmiertelnie niebezpieczne.
Wiedz¹, ¿e dla wielu z nich...
bêdzie to ostatnia szar¿a.
Ale nikomu nie trzeba mówiæ, czego siê od niego oczekuje.
S¹ gotowi do najwy¿szych poœwiêceñ,
by odnieœæ zwyciêstwo.
Ostateczne zwyciêstwo i zakoñczyæ tê wojnê.
S¹ tu wszyscy.
Kiedy wróci pan do siebie, niech pan powie swoim rodakom,
¿e by³a tu dziœ ca³a Wirginia.
Wiadomoœæ od pu³kownika Alexandra.
"Szybciej, na litoœæ bosk¹, albo artyleria wam nie pomo¿e".
Jakie rozkazy, generale?
Generale Longstreet, mam zaczynaæ atak?
Wyprowadzê moj¹ dywizjê, generale.
Ku chwale Wirginii, formowaæ szyki.
Panowie,
formowaæ szyki.
Batalion, naprzód!
Ojcze, w Twoje rêce oddajê ducha mego.
¯o³nierze! Na stanowiska!
Niech wszyscy wiedz¹,
¿e jesteœcie ze starej Wirginii.
Za Wirginiê!
Synowie Wirginii!
Za wasz¹ ziemiê! Za wasze domy!
Za wasze dziewczyny!
Za wasze ¿ony!
Za Wirginiê!
Naprzód!
Marsz!
Szybciej, ¿o³nierze! Nisko g³owy!
- £aduj! - Jest ³aduj!
Wychodzimy! Na front, ch³opcy! Raz, dwa!
Jesteœmy z panem, generale!
Dalej, ch³opcy!
Szybciej!
Lornetka!
Dalej! Przez p³ot!
Wype³niæ lukê!
Przez p³ot!
Dalej, ¿o³nierze! Szybciej!
Zachowajcie trochê si³ na szar¿ê! Przez p³ot, szybko!
Strzelaæ z kartaczy! Tak jest!
Wstawaæ! Ognia!
Dajcie im popaliæ!
ZawieŸ to genera³owi Longstreetowi. Migiem.
Z wyrazami szacunku.
Psiakrew! Dalej!
Do dzie³a!
Ognia!
Naprzód!
Spokojnie! Trzymaæ szyk!
Nie przerywaæ! Pu³kowniku!
PrzyprowadŸ swoich ludzi. Oskrzydlimy sukinsynów.
PrzyprowadŸ ludzi.
Oskrzydlimy ich.
A niech to wszyscy diabli!
Nie ruszê siê st¹d,
dopóki bitwa siê nie rozstrzygnie.
Dajcie mi opaskê uciskow¹, zanim wykrwawiê siê na œmieræ.
Naprzód, ch³opcy!
Co robisz?
Musisz podejœæ i nam pomóc.
W imiê Ojca i Syna, oskrzydlaj¹ nas.
Zachodz¹ nas od prawej i strzelaj¹ prosto w nas.
Kieruj siê na drzewa, w sam œrodek.
Powiem ludziom, by przyspieszyli kroku. Nikt nie czeka.
- Wszyscy id¹. - Dobrze.
Ch³opcy! Przyspieszamy!
Marsz!
Dalej! Razem!
Dalej, ch³opcy! Ju¿ ich mamy!
Naprzód! Na œcianê!
Na pagórek, ch³opcy!
Ruszamy, ch³opcy!
Dalej.
Czy jutro nie bêdziesz mia³ sobie nic do zarzucenia?
Synowie Wirginii!
Zostajemy. Kto idzie ze mn¹?
Idziemy, ch³opcy!
To jest styl, Lo.
To jest styl!
Dobra nasza, ch³opcy!
Odwróæcie dzia³a na nich! Odwróæcie dzia³a!
Pogoñ ich, Lo!
Co siê dzieje? Nie widzê, co siê dzieje z moimi ch³opcami!
Co siê dzieje z moimi ch³opcami?
Majorze, daj mi swoj¹ lornetkê.
Rebeliant. WeŸmy go do niewoli.
Pomó¿ mi wstaæ, proszê.
Jak siê pan nazywa? Kim pan jest?
Chcia³bym rozmawiaæ z genera³em Hancockiem.
Wiesz, gdzie go mo¿na znaleŸæ?
Przykro mi. Genera³ jest ranny.
- Zosta³ postrzelony. - Nie.
Nie obydwaj.
Nie wszyscy.
Proszê, Bo¿e.
Pos³aliœmy po lekarza. Przyjedzie tak szybko jak to mo¿liwe.
S³yszysz mnie, synu?
Tak. S³yszê pana.
Powiedz genera³owi Hancockowi,
¿e genera³ Armistead go pozdrawia.
Powiedz mu,
jak bardzo mi przykro, ¿e nie mog³em siê z nim zobaczyæ.
Powiem mu, generale.
General Webb.
Puœæ mojego konia, majorze.
Majorze Sorrel, powiedzia³em, by puœci³ pan konia.
Ustawcie tu dzia³a i ostrzelajcie ich.
Id¹ na nas i mam zamiar ich powitaæ.
Kapitanie Goree. Szybciej!
Generale, jakie s¹ rozkazy? Co mam zrobiæ?
Gdzie mam siê udaæ?
Musi siê pan cofn¹æ, generale. Proszê siê cofn¹æ.
Ustaw dzia³a. Ustawcie tu dzia³a!
Bo¿e!
Co z tob¹, T.J.?
¯yjê, generale.
Nie id¹.
Szkoda.
Tak jest.
Generale.
Powiem wprost.
Czasami mnie pan przera¿a.
Nie ma co szukaæ œmierci na si³ê.
Sama po pana przyjdzie, kiedy bêdzie pora.
Jakie s¹ pañskie rozkazy, generale?
Przygotowaæ siê do obrony. Chocia¿ Jankesi nie przyjd¹.
JedŸmy, ch³opcy.
Mam dane o stratach genera³a Picketta.
Genera³ Armistead zaginiony w akcji.
Genera³ Garnett zaginiony w akcji i prawdopodobnie nie ¿yje.
Genera³ Kemper powa¿nie ranny.
Spoœród 13 pu³kowników z dywizji Picketta 6 nie ¿yje, a 6 jest rannych.
Wystarczy. PóŸniej mi o tym powiesz.
- Majorze? - Tak, generale.
Czy to nie genera³ Kemper zmierza w naszym kierunku?
Wygl¹da na to, ¿e tak.
Generale Kemper.
Mam nadziejê, ¿e nie jest pan powa¿nie ranny.
Mówi¹, ¿e rana jest œmiertelna, generale.
Modlê siê do Boga, ¿eby to by³a nieprawda.
Czy mogê coœ dla pana zrobiæ?
Dla mnie nic nie mo¿e pan ju¿ zrobiæ.
Ale proszê dopilnowaæ, by doceniono wysi³ek ludzi,
którzy brali udzia³ w dzisiejszej szar¿y.
Dopilnujê tego, generale.
Dziêkujê, generale.
To ja panu dziêkujê, generale.
To moja wina.
Moja wina.
Myœla³em, ¿e jesteœmy niezwyciê¿eni.
Przyjaciele.
To wszystko moja wina.
S³uchajcie.
Wys³uchajcie mnie, proszê.
To wy³¹cznie moja wina.
S³uchajcie.
Wys³uchajcie mnie. Proszê, przyjaciele.
Musimy teraz odpocz¹æ.
Musimy siê wycofaæ i uderzyæ innym razem.
Nadejdzie taki dzieñ.
Tymczasem, przyjaciele, poka¿my im nasz¹ dyscyplinê.
Nigdy nie zobacz¹, jak uciekamy. S³yszycie?
Nigdy nie zobacz¹, jak uciekamy.
Uderzmy jeszcze raz. Uporz¹dkujmy szyki i uderzmy znowu.
Damy radê.
Niech was Bóg b³ogos³awi, panowie.
Formuj¹ szyki, majorze. Obawiam siê, ¿e mog¹ zaatakowaæ.
Tak.
Generale Pickett.
Mo¿e siê pan wycofaæ na ty³y i przyj¹æ pozycje obronne.
Generale Pickett. Musi pan zaj¹æ siê swoj¹ dywizj¹.
Generale Lee.
Nie mam ju¿ dywizji.
Generale...
Wycofamy siê,
jak tylko opatrzymy rannych,
którzy mog¹ iœæ.
Jeœli uda siê nam przekroczyæ Potomac...
i wejœæ na terytorium Wirginii,
nie bêdzie nam zagra¿a³o bezpoœrednie niebezpieczeñstwo.
Bêdê potrzebowa³ twojej pomocy, Pete.
Jestem bardzo zmêczony.
Co mam robiæ, generale?
Generale?
Musimy uwa¿aæ na nasze zachowanie.
Morale ¿o³nierzy jest wci¹¿ bardzo wysokie. Bardzo wysokie.
Nastêpnym razem pójdzie nam lepiej.
Nie gin¹ dla nas.
Przynajmniej tak¹ mamy pociechê.
Jeœli wojna bêdzie trwaæ nadal...
A bêdzie.
Na pewno.
Có¿ innego nam pozostaje, tobie i mnie?
Zawsze to samo pytanie.
Có¿ nam pozostaje?
Jeœli bêd¹ walczyæ,
musimy walczyæ z nimi.
Ostatecznie niewa¿ne, kto wygra.
Czy kiedykolwiek o to chodzi³o?
Czy na s¹dzie ostatecznym Bóg zapyta nas, kto wygra³?
W 1864 Longstreet zostaje ciê¿ko ranny,
ale wraca i do koñca jest najbardziej oddanym ¿o³nierzem Lee.
Umiera w 1904, do¿ywszy 83 lat.
Po pierwszym dniu walk dywizja Buforda zostaje wycofana na ty³y,
by do koñca bitwy ochraniaæ dostawy zapasów.
Jesieni¹ Buford zostaje ranny,
a w grudniu umiera na zapalenie p³uc.
J.E.B. Stuart zostaje œmiertelnie ranny w bitwie pod Yellow Tavern
i umiera 12 maja 1864 w Richmond.
Harrison prze¿y³ zarówno szar¿ê, jak i ca³¹ bitwê.
Po wojnie wraca na scenê, by graæ Szekspira.
Dywizja Picketta zostaje doszczêtnie rozbita.
On sam prze¿y³ wojnê, ale do koñca ¿ycia rozpamiêtuje stratê swojej dywizji.
Hancock prze¿y³ pomimo odniesionej rany.
W 1880 startuje w wyborach na prezydenta z listy Demokratów,
ale przegrywa z Garfieldem i wycofuje siê z ¿ycia publicznego.
¯o³nierze Unii zanosz¹ Armisteada do szpitala, gdzie po dwóch dniach umiera.
Przesy³ka, któr¹ Longstreet mia³ dorêczyæ Myrze Hancock, zawiera³a Bibliê.
Chamberlain zostaje ranny jeszcze szeœæ razy
i awansuje do stopnia genera³a brygady. Za zas³ugi pod Little Round Top
otrzymuje od Kongresu Medal Honoru.
Zostaje czterokrotnie wybrany na gubernatora stanu Maine.
PóŸniej piastuje jeszcze stanowisko prezydenta Bowdoin College.
Umiera w 1914 w wieku 83 lat.
Lee s³u¿y w wojsku do zakoñczenia wojny, które ma miejsce dwa lata póŸniej.
Umiera w 1870 jako najbardziej uwielbiany genera³ w dziejach Ameryki.
Tak skoñczy³a siê bitwa pod Gettysburgiem, najwiêksza i najkrwawsza,
jaka siê rozegra³a na amerykañskiej ziemi.
Straty w ludziach po obu stronach przekroczy³y 53000.
Decyduj¹ca bitwa, której chcia³ Lee, zakoñczy³a siê jego klêsk¹,
ale morale armii Po³udnia nie zosta³o z³amane
i wojna trwa³a jeszcze dwa lata.
Film nakrêcono w plenerach Gettysburskiego Parku Narodowego
oraz Adams County w Pensylwanii
>> Napisy pobrane z http://napisy.org << >>>>>>>> nowa wizja napisów <<<<<<<<
www.NapiProjekt.pl - nowa jakoœæ napisów. Napisy zosta³y specjalnie dopasowane do Twojej wersji filmu.